Барномаи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2026-2030 аз 28 майи соли 2026, № 316

Санаи амалкуни:

Ҳолати ҳуҷҷат: Амалкунанда

Замимаи 1
ба қарори Ҳукумати
Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз майи соли 2026, № 316

Барномаи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2026-2030

1. МУҚАРРАРОТИ УМУМӢ

1. Барномаи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2026-2030 (минбаъд - Барномаи мазкур) ҷиҳати гузаронидани ислоҳот дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия шудааст.

2. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон кӯдак таҳти ҳимоя ва ғамхории махсуси давлат қарор дорад. Ҷиҳати таъмини манфиатҳои беҳтарини кӯдак шароити муносиб муҳайё гардида, таъмини эҳтиром, риоя ва ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак яке аз афзалиятҳои муҳимми сиёсати давлатӣ ба шумор меравад.

3. Барномаи мазкур вазъи ҷорӣ ва мушкилоти мавҷударо дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак инъикос намуда, дурнамои рушдро барои давраи миёнамуҳлат дар бар мегирад.

4. Дар Барномаи мазкур талаботи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак», уҳдадориҳои байналмилалии эътирофнамудаи Тоҷикистон дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии дигар ба инобат гирифта шуда, он ба афзалиятҳои асосии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон асос ёфтааст, ки дар Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 ва ҳуҷҷатҳои банақшагирии стратегии дигар инъикос ёфтаанд.

2. ТАҲЛИЛИ ҲОЛАТИ ҶОРӢ ВА МУАЙЯН НАМУДАНИ МУШКИЛОТИ МАВҶУДА

5. Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун узви комилҳуқуқи ҷомеаи ҷаҳонӣ як қатор санадҳои ҳуқуқии байналмилалиро дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак, аз ҷумла Конвенсия оид ба ҳуқуқҳои кӯдаки Созмони Милали Муттаҳидро эътироф намуда, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак», «Дар бораи масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак» ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии дигари дахлдорро қабул кардааст.

6. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳолати 1 январи соли 2026 шумораи умумии кӯдакон 4405968 нафар ё 41 дарсади аҳолии кишварро ташкил медиҳад, ки аз онҳо 2020176 духтар мебошанд. Аз ин шумора 34862 нафар кӯдаки маъюб, 13494 нафар кӯдаки ятим мебошанд, ки барои қонеъ намудани талаботи онҳо андешидани чораҳои дахлдор заруранд.

7. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон васояту парасторӣ ҳамчун шакли нигоҳубини кӯдак дар муҳити оилавӣ амал мекунад. Ба ҳолати 1 январи соли 2026 588 кӯдак таҳти васояту парасторӣ қарор гирифта, 1213 кӯдак ба фарзандхондӣ гирифта шудаанд.

8. Тибқи таҳқиқоти демографии тиббӣ, ки соли 2023 аз ҷониби Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон гузаронида шудааст, 56 дарсади кӯдакони аз 1 то 14-сола бо ягон шакли зӯроварӣ дучор шудаанд. Андешидани чораҳои муассир дар ин соҳа нишон дод, ки шумораи кӯдакони аз 1 то 14-сола, ки ба ҳама гуна зӯроварии ҷисмонӣ дучор шудаанд, аз 69 дарсади дар соли 2017 то 56 дарсад дар соли 2023 коҳиш ёфта, инчунин афкори аҳолӣ низ вобаста ба истифодаи ҷазои ҷисмонӣ аз 15 дарсад дар соли 2017 то 4 дарсад дар соли 2023 тағйир ёфтааст. Дар ин замина соли 2024 Ҷумҳурии Тоҷикистон ба қатори 67 кишвари пешрафта дар ин соҳа шомил гардид, ки ҷазои ҷисмониро нисбат ба кӯдакон дар қонунгузорӣ манъ кардааст.

...


Приложение 1
к постановлению Правительства
Республики Таджикистан
от 28 мая 2026 года №316

Программа по защите прав ребёнка в Республике Таджикистан на 2026-2030 годы

1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

1.Программа по защите прав ребёнка в Республике Таджикистан на 2026-2030 годы (далее - настоящая Программа) разработана в целях проведения реформ в сфере защиты прав ребёнка в Республике Таджикистан.

2.В Республике Таджикистан ребёнок находится под особой защитой и заботой государства. Для обеспечения наилучших интересов ребёнка созданы соответствующие условия, а обеспечение уважения, соблюдения и защиты прав ребёнка считается одним из важных приоритетов государственной политики.

3.Настоящая Программа отражает текущее состояние и существующие проблемы в сфере защиты прав ребёнка, а также включает перспективы развития на среднесрочный период.

4.В настоящей Программе учтены требования Конституции Республики Таджикистан, Закона Республики Таджикистан «О защите прав ребёнка», международно-признанных обязательств Таджикистана в сфере защиты прав ребёнка и других нормативных правовых актов и она основана на приоритетах развития Республики Таджикистан, отражённых в Национальной стратегии развития Республики Таджикистан на период до 2030 года и других документах стратегического планирования.

2. АНАЛИЗ ТЕКУЩЕГО СОСТОЯНИЯ С ОПРЕДЕЛЕНИЕМ СУЩЕСТВУЮЩИХ ПРОБЛЕМ

5.Республика Таджикистан, являясь полноправным членом мирового сообщества, признала ряд международных правовых актов в сфере защиты прав ребёнка, в том числе Конвенцию о правах ребёнка Организации Объединённых Наций, а также приняла законы Республики Таджикистан «О защите прав ребёнка», «Об ответственности за обучение и воспитание ребёнка» и другие соответствующие нормативные правовые акты.

6.По состоянию на 1 января 2026 года общее число детей в Республике Таджикистан составляет 4405968 человек, или 41 процент населения страны, из которых 2020176 - девочки. Из этого числа 34862 - дети с инвалидностью, 13494 - дети-сироты, для удовлетворения их потребностей необходимо принять соответствующие меры.

7.В Республике Таджикистан опека и попечительство функционируют как форма ухода за ребёнком в семейной среде. По состоянию на 1 января 2026 года 588 детей находятся под опекой и попечительством, 1213 детей усыновлены.

...