ҲУКУМАТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН
ҚАРОР
Дар хусуси лоиҳаи Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Амороти Муттаҳидаи Араб оид ба алоқаи ҳавоии байнӣ ва мутаносибан берун аз ҳудудҳои онҳо
Мутобиқи моддаи 7 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи шартномаҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон» Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор мекунад:
1. Лоиҳаи Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Амороти Муттаҳидаи Араб оид ба алоқаи ҳавоии байнӣ ва мутаносибан берун аз ҳудудҳои онҳо маъқул дониста шавад.
2. Директори Агентии авиатсияи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Созишномаи мазкурро аз номи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба имзо расонад ва ҳангоми зарурат ба матни он тағйиру иловаҳои хусусияти муҳимнадоштаро ворид намояд.
3. Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо тартиби муқарраргардида бо ҷониби Амороти Муттаҳидаи Араб сана ва маҳалли имзои Созишномаи мазкурро мувофиқа намояд.
Раиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон
ш. Душанбе, аз 18 июли соли 2025, № 395
Созишнома байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Амороти Муттаҳидаи Араб оид ба алоқаи ҳавоӣ дар дохил ва мутаносибан берун аз ҳудудҳои онҳо
МУНДАРИҶА
МУҚАДДИМА
Моддаи 1- Мафҳумҳо
Моддаи 2- Додани ҳуқуқҳо
Моддаи 3- Таъинот ва ваколатҳо
Моддаи 4- Бекор ва маҳдуд кардани ваколатҳои истифодабарӣ
Моддаи 5- Принсипҳое, ки хизматрасониҳои мувофиқашударо танзим менамоянд
Моддаи 6- Боҷҳои гумрукӣ ва дигар пардохтҳо
Моддаи 7- Татбиқи қонунҳо ва қоидаҳои миллӣ
Моддаи 8- Хизматрасонии код-шеринг
Моддаи 9- Сертификати коршоямӣ барои парвоз ва шаҳодатномаи тахассусӣ
Моддаи 10- Бехатарии парвозҳо
Моддаи 11- Боҷҳо аз истифодабарандагон
Моддаи 12- Бехатарии авиатсионӣ
Моддаи 13- Фаъолияти тиҷоратӣ
Моддаи 14- Интиқоли маблағ
Моддаи 15- Тасдиқи ҷадвали парвозҳо
Моддаи 16- Тарифҳо
Моддаи 17- Мубодилаи иттилоот
Моддаи 18- Машваратҳо
Моддаи 19- Ҳалли баҳсҳо
Моддаи 20- Тағйиру иловаҳо ба Созишнома
Моддаи 21- Бақайдгирӣ
Моддаи 22- Қатъи амали Созишнома
Моддаи 23- Эътибор пайдо кардан
МУҚАДДИМА
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Амороти Муттаҳидаи Араб (минбаъд «Тарафҳои Аҳдкунанда» номида мешаванд);
бо хоҳиши ба имзо расонидани Созишнома тибқи муқаррароти Конвенсияи оид ба авиатсияи граждании байналмилалӣ, ки 7 декабри соли 1944 дар Чикаго барои имзо кушода шудааст, бо мақсади ба роҳ мондани алоқаи ҳавоии байнӣ ва берун аз ҳудудҳои дахлдори онҳо;
муҳиммияти нақлиёти ҳавоиро ҳамчун яке аз воситаҳои бароҳмонӣ ва инкишоф додани дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкории мутақобилаи байни ду давлат дарк намуда;
бо азми фароҳам овардани имконият ба рушди нақлиёти байналмилалии ҳавоӣ;
ба мувофиқаи зерин расиданд:
Моддаи 1 Мафҳумҳо
1. Барои мақсадҳои Созишномаи мазкур, агар дар матн тартиби дигар пешбинӣ нашуда бошад:
а) «Ҳокимияти авиатсионӣ» нисбат ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Агентии авиатсияи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва нисбат ба Ҳукумати Амороти Муттаҳидаи Араб Маъмурияти генералии авиатсияи граждании Амороти Муттаҳидаи Араб мебошад; ё дар ҳар ду сурат ҳама гуна шахс ё мақомоте, ки барои иҷрои ҳама гуна вазифае, ки Созишномаи мазкур ба он дахл дорад, ваколатдор шудааст;
б) «Хизматрасониҳои мувофиқашуда» маънои хатсайрҳои муқарраршудаи байналмилалии ҳавоии байнӣ ва берун аз ҳудуди дахлдори Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Амороти Муттаҳидаи Араб барои ҳамлу нақли мусофирон, бағоҷ ва бор дар алоҳидагӣ ва якҷоя ифода менамояд;
в) «Созишнома» маънои Созишномаи мазкур ва замимаҳои дар асоси он тартибдодашуда ва ҳама гуна тағйирот ба Созишнома ё замимаҳоро ифода менамояд;
г) «Алоқаи ҳавоӣ», «Ширкати хавопаймоӣ», «Алоқаи ҳавоии байналмилалӣ» ва «таваққуф бо мақсадҳои ғайритиҷоратӣ» маъноеро ифода менамоянд, ки барои он дар моддаи 96 Конвенсия тавзеҳ шудаанд;
д) «Замима» маънои номгўи хатсайрҳоро дар бар мегирад, ки ба Созишномаи мазкур замима мегардад ва ягон банд ё эзоҳҳоро, ки дар ин Замима оварда шудааст, инчунин ҳар гуна тағйиру иловаҳо ба он тибқи муқаррароти моддаи 20 Созишномаи мазкур воридшударо мефаҳмонад;
е) «Тамвил» муросилотро дар бар мегирад;
ё) «Конвенсия» маънои Конвенсия оид ба авиатсияи граждании байналмилалӣ, ки барои имзо дар Чикаго аз 7 декабри соли 1944 боз аст, (i) ҳама гуна ислоҳҳот ба он, ки тибқи Моддаи 94 (а) Конвенсияи мазкур эътибор пайдо кардаанд ва аз ҷониби ҳар ду Тарафҳои Аҳдкунанда тасдиқ карда шудаанд; (ii) ҳама гуна замимаҳо ё тағйироти тибқи моддаи 90 Конвенсияи мазкур қабулгардида, ба андозае, ки ин замимаҳо ва тағйирот дар ҳар лаҳза барои ҳарду Тарафҳои Аҳдкунанда эътибор дорад.
ж) «Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардида» маънои як ё якчанд ширкатҳои ҳавопаймоиро дорад, ки мутобиқи моддаи 3 Созишномаи мазкур таъин ва ваколатдор шудааст;
з) «Тарифҳо» нархҳое, ки барои интиқоли мусофирон, бағоҷ ва бор тасдиқ карда мешаванд, инчунин шартҳое, ки тибқи онҳо ин нархҳо татбиқ мегарданд, ба истиснои подош ва шартҳои пардохти интиқоли почта;
и) «Ҳудуд» нисбат ба Давлат маънои дар моддаи 2 Конвенсия зикргардидаро ифода мекунад.
к) «Боҷҳо аз истифодабарандагон» маънои боҷҳоеро мефаҳмонад, ки аз ҷониби мақомоти салоҳиятдор ё бо иҷозати онҳо аз ширкатҳои ҳавопаймоӣ барои пешниҳоди таҷҳизоти фурудгоҳӣ, амвол ва ё воситаҳои аэронавигатсионӣ, аз ҷумла хизматрасониҳо ва таҷҳизоти иловагӣ барои ҳавопаймоҳо, ҳайати парвозии онҳо, мусофирон, бағоҷ ва бор ситонида мешаванд;
2. Замима ба Созишномаи мазкур қисми ҷудонашавандаи он ҳисобида мешавад.
3. Ҳангоми татбиқи Созишномаи мазкур, Тарафҳои Аҳдкунанда тибқи муқаррароти Конвенсия тавре амал менамоянд, то ҳадде, ки ин муқаррарот ба ҳамлу нақли ҳавоии байналмилалӣ татбиқ карда шаванд.
Моддаи 2 Додани ҳуқуқҳо
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ба Тарафи Аҳдкунандаи дигар ҳуқуқҳоеро, ки дар Созишномаи мазкур дарҷ гардидаанд пешниҳод менамояд, то он ки аз ҷониби ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи худ хизматрасониҳои мувофиқашударо таъсис ва истифода баранд.
2. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда аз ҳуқуқҳои зерин истифода менамоянд:
а) парвози бетаваққуф тавассути ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар;
б) фуруд омадан дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар бо мақсадҳои ғайритиҷоратӣ ва
в) фуруд омадан ба ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар бо мақсади гирифтан ва (ё) фаровардани мусофирон, бағоҷ ё интиқоли ҳамлу нақли байналмилалӣ, алоҳида ё дар якҷоягӣ, ҳангоми амалӣ намудани хизматрасониҳои мувофиқашуда.
3. Илова бар ин, ширкат(-ҳо) и ҳавопаймоии ҳар як Тарафи Аҳдкунанда, ғайр аз ширкатҳое, ки тибқи моддаи 3 таъин гардидаанд, инчунин аз ҳуқуқҳое, ки дар бандҳои 2 (а) ва 2 (б) ин модда муайян карда шудаанд, истифода мебаранд.
4. Ҳеҷ ваҷҳ дар моддаи мазкур набояд ҳамчун пешниҳод намудани ҳуқуқи афзалиятнок ба ягон ширкати ҳавопаймоии таъиншудаи Тарафи Аҳдкунанда барои гирифтан дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар мусофирон, бағоҷ ва бор, бар ивази мукофотпулӣ ё кироя кардан, ки барои нуқтаи ҳудуди он Тарафи Аҳдкунандаи дигар пешбинӣ шудааст, баррасӣ шавад.
5. Агар бо сабаби муноқишаи мусаллаҳона, низоъҳои сиёсӣ ё таҳаввулот ё ҳолатҳои махсус ва ғайриоддӣ, инчунин ҳолатҳое, ки ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи як Тарафи Аҳдкунанда наметавонад ҳамлу нақлро дар масири муқаррарии худ анҷом диҳад, Тарафи дигари Аҳдкунанда тамоми кӯшишро ба харҷ медиҳад, ки бо қарори тарафайни Тарафҳои Аҳдкунанда муваққатан аз нав танзим кардани хатсайрҳо ба идомаи чунин ҳамлу нақл мусоидат кунад.
6. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардида ҳуқуқ доранд тамоми хатсайрҳо, фурудгоҳҳо ва дигар иншоотро, ки Тарафҳои Аҳдкунанда пешниҳод менамоянд, бе табъиз истифода намоянд.
Моддаи 3 Таъинот ва ваколатҳо
1. Маъмурияти авиатсионии ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ дорад як ё якчанд ширкатҳои ҳавопайморо бо мақсади истифодаи хатҳои ҳавоии шартномавӣ таъин кунад инчунин таъиноти ҳама гуна чунин ҳавопаймоҳоро бекор кунад ё тағйир диҳад ё бо ширкати ҳавопаймоии дигари қаблан таъиншуда иваз кунад. Чунин таъинот метавонад доираи ваколатҳои пешниҳодшударо ба ҳар як ширкати ҳавопаймоӣ вобаста ба истифодабарии хизматрасониҳои мувофиқашуда муқаррар намояд. Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандае, ки ширкати ҳавопаймоиро таъин намудааст, вобаста ба таъинот ва ҳама гуна тағйирот ба он бояд дар шакли хаттӣ ба Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дигар муроҷиат намояд.
2. Дар баробари гирифтани огоҳинома дар бораи таъинот, бекор кардан ё тағйир додан, инчунин аризаи ширкати ҳавопаймоии таъингардида бо шакл ва усули муқарраршуда, Тарафи Аҳдкунандаи дигар бояд бо риояи муқаррароти бандҳои 3 ва 4 моддаи мазкур бетаъхир ба ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии таъингардида ваколатҳои дахлдори истифодабариро пешниҳод намояд.
3. Маъмурияти авиатсионии як Тарафи Аҳдкунанда метавонад далелҳоеро талаб намояд барои қонеъ гардонидани он, ки ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар имконияти риоя кардани шартҳои қонуну қоидаҳое, ки одатан барои истифодабарии алоқаи ҳавоии байналмилалӣ муқаррар карда шудаанд, ки аз ҷониби чунин Маъмурият тибқи муқаррароти Конвенсия татбиқ мегарданд.
4. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳамзамон дар худ ҳуқуқи рад ва ё қабул кардани ширкатҳои ҳавопаймоӣ, ҳуқуқи надодани иҷозатномаро оид ба иҷроиши парвозҳо дар асоси банди (2) моддаи мазкур, ё чунин шартҳоеро пеш гузорад, ки вай барои истифодаи ҳуқуқҳо аз ҷониби ширкати ҳавопаймоӣ, тибқи банди 2 Созишномаи мазкур муайяншударо зарур мешуморад, дар ҳар гуна мавриде, ки Тарафи Аҳдкунандаи дигари зикргардида эътимод надорад, ки соҳиби ҳақиқи ва назорати самаранок ба ин ширкати ҳавопаймоӣ ба Тарафи Аҳдкунандаи ин ширкати хавопаймоӣ таъин карда, ё ба шахрвандони он тааллуқ доранд.
5. Ширкати ҳавопаймоии таъингардида ва ваколатдоршуда метавонад истифодабарии хатҳои ҳавоии шартномавиро ба таври пурра ё дар алоҳидагӣ, ба шарте, ки агар ҷадвали парвозҳо тибқи моддаи 15 Созишномаи мазкур вобаста ба ин хатсайрҳо муқаррар шуда бошанд, оғоз намояд.
Моддаи 4 Бекор ва маҳдуд кардани ваколатҳои истифодабарӣ
1. Маъмурияти авиатсионии ҳар як Тарафи Аҳдкунанда бояд нисбат ба ягон ширкати ҳавопаймоӣ, ки аз ҷониби Тарафи Аҳдкунандаи дигар таъин шудааст, ҳуқуқ дошта бошад, ки ваколати истифодабариро бекор кунад ё истифодабарии ҳуқуқҳоро қатъ намояд, ки дар моддаи 2 Созишномаи мазкур муайян карда шудааст ё чунин шартҳоро барои истифода намудани ин ҳуқуқҳо ба таври муваққатӣ ё доимӣ гузорад, ки зарур мешуморад:
а) дар мавриде, ки агар ин ширкати ҳавопаймоӣ қонуну қоидаҳоро, ки одатан ба таври дахлдор аз ҷониби Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунанда татбиқ гардида, тибқи Конвенсия оварда шудаанд, риоя накунад;
б) дар мавриде, ки агар ширкати ҳавопаймоӣ ба таври дигар тибқи шартҳои муқаррарнамудаи Созишномаи мазкур амал кунад;
в) дар ҳар сурат агар, бо дарназардошти риоя кардани ягон Созишномаи махсус миёни Тарафҳои Аҳдкунанда, он боварӣ ҳосил накарда бошад, ки ҳуқуқи моликият ва назорати самарабахши ин ширкати ҳавопаймоӣ мансуб ба Тарафи Аҳдкунандае, ки ин ширкати ҳавопаймоиро таъин намудааст ё ба шаҳрвандони он мебошад; ё
г) тибқи банди 6 моддаи 10 Созишномаи мазкур;
д) дар сурати наандешидани тамоми чораҳои зарурӣ аз Тарафи Аҳдкунандаи дигар барои баланд бардоштани сатҳи бехатарӣ тибқи банди (2) моддаи 10 Созишномаи мазкур;
е) дар ҳар сурат, агар Тарафи Аҳдкунандаи дигар ягон қарор ё шартро, ки дар натиҷаи татбиқ гардидани моддаи 19 Созишномаи мазкур ба вуҷуд меояд, риоя накунад.
2. Агар фавран боздоштан, бекор намудан ё ҷорӣ сохтани шартҳои дар банди 1 моддаи мазкур зикрёфта барои пешгирии вайронкунии минбаъдаи қонун ё қоидаҳо муҳим набошад, ин ҳуқуқ чӣ тавре, ки дар моддаи 18 пешбинӣ шудааст, танҳо пас аз машварат бо Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дигар амалӣ карда мешавад.
3. Дар сурати амалӣ як Тарафи Аҳдкунанда тибқи моддаи мазкур, ба ҳуқуқҳои Тарафи Аҳдкунандаи дигар тибқи моддаи 19 набояд зарар расонида шавад.
Моддаи 5 Принсипҳое, ки хизматрасониҳои мувофиқашударо танзим менамоянд
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда дар асоси мутақобила, ба ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар ду Тарафҳои Аҳдкунанда иштироки озодонаро дар рақобатпазирӣ ҳангоми амалӣ намудани ҳамлу нақли байналмилалии ҳавоӣ, ки тибқи Созишномаи мазкур танзим мегардад, пешниҳод менамояд.
2. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда бояд дар доираи салоҳияти худ тамоми чораҳои дахлдорро андешад, то ҳамаи шаклҳои табъиз ва амалияи зидди рақобат ё ғоратгарӣ ҳангоми татбиқи ҳуқуқҳо ва манфиатҳои дар Созишномаи мазкур пешбинишуда бартараф карда шавад.
3. Дар иқтидор ва шумораи зичии парвозҳо ва/ё намуд(ҳо)и ҳавопаймоҳое, ки аз ҷониби ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳарду Тарафҳои Аҳдкунанда дар ҳама гуна намуди хизматрасонӣ (мусофир, бор, алоҳида ё якҷоя) истифода мешаванд, ҳеҷ гуна маҳдудият вуҷуд надорад.
Ба ҳар як ширкати ҳавопаймоии таъингардида иҷозат дода мешавад, ки зичии парвозҳо ва иқтидорро дар доираи хизматрасониҳои мувофиқашудае, ки пешниҳод менамояд, муайян кунад.
4. Ҳеҷ як Тарафи Аҳдкунанда якҷониба ҳаҷми ҳаракат, зичии парвозҳо, хизматрасонии мунтазам ё намуд(ҳо)-и ҳавопаймоҳоро, ки ширкатҳои ҳавопаймоии таъиншудаи як Тарафи Аҳдкунанда истифода мебаранд, маҳдуд карда наметавонад ба истиснои ҳолатҳои талаботи гумрукӣ, техникӣ, истифодабарӣ ё экологӣ, бо шартҳои якхела, ки ба моддаи 15 Конвенсия мутобиқ аст.
5. Ҳеҷ як Тарафи Аҳдкунанда набояд ба ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар талаботи аввалини радкунӣ, меъёри афзоиш, ҳаққи эътироз ё ягон талаботи дигареро вобаста ба ғунҷоиш, зичии парвозҳо ё ҳаҷми ҳамлу нақл, ки ба мақсадҳои Созишномаи мазкур мухолифанд, муқаррар намояд.
Моддаи 6 Боҷҳои гумрукӣ ва дигар пардохтҳо
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигарро аз маҳдудиятҳои воридотӣ, боҷҳои гумрукӣ, андозҳои бевосита ё бавосита ва дигар боҷҳои миллӣ ё маҳаллӣ, ки ҳангоми хизматрасониҳои мувофиқашуда истифода бурда мешаванд, инчунин таҷҳизот, захираҳои сӯзишворӣ ва равғанҳои молиданӣ, хизматрасонии техникии таҷҳизот, асбобҳои ҳавопаймо, захираҳои техникии дохили ҳавопаймоҳо, аз ҷумла муҳаррикон, хӯрокворӣ, нӯшокӣ, ликёр, тамоку ва дигар мавод барои фурӯш, ки мусофирон дар дохили ҳавопаймо истифода мебаранд, инчунин билетҳои чопӣ, борхат, либоси расмии кормандон, компютерҳо ва принтерҳо, ҳама гуна маводи чопӣ бо тамғаи ширкати ҳавопаймоии таъингардида, инчунин маводи умумии таблиғотӣ, ки ройгон аз ҷониби ширкати ҳавопаймоии таъингардида ройгон тақсим карда мешаванд, аз боҷ ва андозҳои гумрукӣ озод карда мешаванд, ба шарте, ки агар ин таҷҳизот, мавод ва захираҳо дар дохили ҳавопаймо то лаҳзаи баргаштан аз ҳудуди давлати ин Тараф боқӣ монанд.
2. Имтиёзҳои пешбининамудаи моддаи мазкур нисбат ба ашёҳое, ки дар бандҳои 1 моддаи мазкур зикр гардида аст, татбиқ мегардад, агар:
а) ба ҳудуди як Тарафи Аҳдкунанда аз ҷониб ё аз номи ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар ворид карда шавад;
б) дар дохили ҳавопаймои ширкати ҳавопаймоии як Тарафи Аҳдкунанда, ҳангоми ворид шудан ба ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар ва то лаҳзаи рафтан аз он нигоҳ дошта шаванд ё ҳангоми парвоз аз болои ҳудуди он истифода шавад;
в) ба дохили ҳавопаймои ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи як Тарафи Аҳдкунанда дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар гирифта шуда, барои истифода кардан ҳангоми амалӣ намудани хизматрасониҳои мувофиқашуда пешбинӣ шуда бошад.
Новобаста аз он, ки чунин ашё пурра ё қисман дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандае, ки имтиёзро медиҳад, мавриди истифода ва истеъмол қарор мегирад, ба шарте, ки ин ашё дар ҳудуди тарафи Аҳдкунандаи дигар бегона карда нашуда бошад.
3. Таҷҳизоти муқаррарии дохили ҳавопаймо, аз ҷумла мавод ва захираҳое, ки одатан дар дохили ҳавопаймои ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи як Тарафи Аҳдкунанда истифода мешаванд, метавонанд дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар танҳо бо розигии мақомоти гумруки давлати ин Тарафи Аҳдкунанда фароварда шаванд. Дар ин сурат, чунин таҷҳизот ва ашёҳо аз имтиёзҳои пешбининамудаи банди (1) моддаи мазкур метавонанд истифода баранд ба шарте, ки онҳо метавонанд таҳти назорати мақомоти зикргардида то лаҳзаи содироти дубора талаб карда шаванд ё мувофиқи қоидаҳои гумрукӣ ба таври дигар ихтиёрдорӣ карда шаванд.
4. Имтиёзҳои пешбининамудаи ҳамин модда дар ҳолатҳое дастрас мегарданд, ки ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи як Тарафи Аҳдкунанда бо ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар барои гирифтани таҷҳизоти муқаррарӣ ва дигар ашёҳое, ки дар банди (1) моддаи мазкур зикр шудааст, созишнома баста бошад, ба шарти агар ин ширкати ҳавопаймоӣ дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар аз ҳамон имтиёз(ҳо) низ истифода намояд.
Моддаи 7 Татбиқи қонун ва қоидаҳои миллӣ
1. Қонунҳо, қоидаҳо ва расмиёти як Тарафи Аҳдкунанда вобаста ба иҷозатдиҳӣ барои фуруд омадан, будубош ва рафтан аз ҳудуди он ба ҳавопаймое, ки ба аэронавигатсияи байналмилалӣ ё истифодабарӣ ва навигатсияи ин гуна ҳавопаймо машғуланд, ҳангоми қарор доштан дар ҳудуди он, бояд нисбат ба ҳавопаймои аз ҷониби ширкат(-ҳо)-и ҳавопаймоии Тарафи Аҳдкунандаи дигар истифодашаванда татбиқ карда шаванд, бидуни табъиз, чӣ тавре, ки ба шаҳрвандони худ татбиқ мешаванд, инчунин бояд аз ҷониби ин гуна ҳавопаймо ҳангоми фуруд омадан, будубош ё рафтан дар ҳудуди ин Тарафи Аҳдкунанда риоя карда шаванд.
2. Қонунҳо, қоидаҳо ва расмиёти як Тарафи Аҳдкунанда вобаста ба иҷозатдиҳӣ барои ворид шудан ва рафтани мусофирон, бағоҷ, ҳайати парвозӣ ва бор аз ҳудуди он, ки ба дохили ҳавопаймо гирифта мешаванд, ба мисли қоидаҳои вобаста ба ворид шудан, барасмиятдарорӣ, бехатарии авиатсионӣ, муҳоҷират, назорати шиносномавӣ, гумрукӣ, асъорӣ, беҳдоштӣ, карантинӣ ва санитарӣ ё вобаста ба муросилот, қонуну қоидаҳои марбут ба муросилот, бояд аз ҷониби ё аз номи ин гуна мусофирон, бағоҷ, ҳайати парвозӣ ва бор ҳангоми ворид шудан, рафтан ва инчунин будубош дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи аввал риоя гарданд.
3. Ҳеҷ яке аз Тарафи Аҳдкунанда ба ширкати ҳавопаймоии худ ё ягон ширкат(-ҳо)и дигар нисбат ба ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии Тарафи Аҳдкунандаи дигар ҳангоми татбиқи қонуну қоидаҳое, ки дар моддаи мазкур пешбинӣ шудаанд, набояд ягон афзалият диҳад.
4. Мусофирон, бағоҷ ва боре, ки бо роҳи транзити мустақим тавассути ҳудуди ҳар яке аз Тарафи Аҳдкунанда интиқол дода мешаванд ва минтақаҳое ки маҳз барои ин мақсад пешбинӣ шудаанд фурудгоҳро тарк намекунад, ба истиснои ҳолатҳое, ки ба чораҳои бехатарӣ бар зидди зӯроварӣ, роҳзании ҳавоӣ, назорати маводи мухаддир дахл доранд, бояд мавриди назорати содакардашуда қарор дода шаванд. Ин гуна бағоҷ ва бор бояд аз боҷҳои гумрукӣ, андози аксизӣ ва дигар боҷҳои ба ин монанди давлатӣ ва/ё маҳаллӣ озод карда мешаванд.
Моддаи 8 Хизматрасонии код-шеринг
1. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳарду Тарафи Аҳдкунанда метавонанд ҳамчун интиқолдиҳандаи маркетингӣ ва ҳам интиқолдиҳандаи амалкунанда ба таври озод созишномаҳо дар бораи ҳамкории тиҷоратӣ, аз ҷумла созишнома дар бораи бастани фазо ва ё Созишномаи мубодилаи рамз (код-шеринг)/созишнома дар бораи истифодаи муштараки код-шеринг (бо кишвари сеюм)-ро бо ягон ширкат ё ширкатҳои ҳавопаймоӣ ба имзо расонад.
2. Пеш аз пешниҳоди хизматрасонии код-шеринг, шарикон оид ба код-шеринг бояд ба мувофиқа расанд, ки кадом тараф масъул вобаста ба ӯҳдадориҳо ва масъалаҳои марбут ба истифодабарандагон, бехатарӣ, амният ва содагардонии барасмиятдарорӣ шуда метавонад. Созишномае, ки ин шартҳоро дар бар мегиранд барои мувофиқа пеш аз татбиқи тартиботи мубодилаи код (рамз) бояд ба маъмуриятҳои авиатсионии ҳарду Тараф пешниҳод карда шавад.
3. Ин гуна созишномаҳо бояд аз ҷониби маъмуриятҳои авиатсионии дахлдор тасдиқ карда шаванд, ба шарте, ки ҳамаи ин ширкатҳои ҳавопаймоӣ дар ин созишномаҳо дорои ҳуқуқҳои асосии трафик ва/ё ҳуқуқи хатсайр ва ваколатҳо, бошанд.
4. Дар мавриди созишнома оид ба истифодаи муштараки код-шеринг, ширкати ҳавопаймоии фурӯшанда бояд нисбати ҳар як билети фурӯхташуда таъмин намояд, ки дар нуқтаи фурӯш ба харидор фаҳмо бошад, ки кадом ширкати ҳавопаймоӣ ҳамлу нақлро дар ҳар як бахши парвоз иҷро мекунад ва бо кадом ширкат ё ширкатҳои ҳавопаймоӣ харидор ба муносибати шартномавӣ баромад мекунад.
5. Ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда инчунин метавонад хизматрасонии код-шеринг байни ягон нуқта(-ҳо) дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар пешниҳод намояд, ба шарти чунин хизматрасониҳо аз ҷониби ягон ширкат ё ширкатҳои ҳавопаймоии Тарафи Аҳдкунандаи дигар иҷро гарданд.
Моддаи 9 Сертификати коршоямӣ барои парвоз ва шаҳодатномаи тахассусӣ
1. Сертификати коршоямӣ ба парвозҳо, шаҳодатномаҳои тахассусӣ ва иҷозатномаҳо, ки аз ҷониби як Тарафи Аҳдкунандаи дода шуда ё эътиборнок эътироф шудаанд ва то ҳол амалкунандаанд, аз Тарафи Аҳдкунандаи дигар барои амалӣ намудани хизматрасониҳои мувофиқашуда бояд эътироф карда шаванд, ба шарте, ки чунин шаҳодатномаҳо ва иҷозатномаҳо мутобиқи меъёрҳои ҳадди ақали тибқи Конвенсия муқарраргардида дода шудаанд, ё эътироф шудаанд.
2. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ дорад эътироф намудани шаҳодатномаҳои тахассусӣ ва иҷозатномаҳое, ки барои парвозҳо дар фазои ҳудуди давлати худ ба шаҳрвандони он аз ҷониби Тарафи Аҳдкунандаи дигар додашударо рад намояд.
3. Агар имтиёзҳо ё шартҳои иҷозатномаҳо ва шаҳодатномаҳо, ки аз ҷониби яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда дода шудаанд ё ҳамчун аслӣ эътироф гардидаанд, фарқиятро аз меъёрҳое, ки тибқи Конвенсия муқаррар карда шудаанд, ба вуҷуд оранд новобаста аз он, ки ин фарқиятҳо ба Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ (ИКАО) пешниҳод карда шуданд ё не, Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дигар метавонанд бидуни расонидани зарар ба ҳуқуқҳои Тарафи Аҳдкунандаи аввал тибқи банди (2) моддаи 10 бо Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дигар тибқи моддаи 18 барои боварӣ ҳосил намудан, ки чунин амалия барои онҳо қобили қабул аст, машварат дархост намоянд. Ба даст наовардани созиши қаноатбахш барои татбиқ гардидани моддаи банди (1) моддаи 4 Созишномаи мазкур асос мегардад.
Моддаи 10 Бехатарии парвозҳо
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда метавонад дар ҳар вақт гузаронидани машваратро оид ба меъёрҳои бехатарӣ дар ҳама гуна соҳа марбут ба ҳайати парвозӣ, ҳавопаймоҳо ё истифодабарии онҳо, ки аз ҷониби Тарафи Аҳдкунандаи дигар қабул шудаанд, дархост намояд. Чунин машваратҳо бояд дар давоми 30 рўз пас аз дархост намудани машварат гузаронида шаванд.
2. Агар пас аз чунин машваратҳо яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда ошкор намояд, ки аз ҷониби Тарафи Аҳдкунандаи дигар меъёрҳои бехатариро дар ҳар яке аз ин гуна соҳаҳо, ки ҳадди аққал ба меъёрҳои ниҳоии дар ин давра мутобиқи Конвенсия муқарраршуда баробаранд риоя ё татбиқ нагардидааст, Тарафи Аҳдкунандаи аввал дар бораи далелҳои муайянгардида ва чораҳое, ки барои мувофиқат ба ин меъёрҳои ниҳоӣ зарур ҳисобида мешаванд огоҳ месозад ва Тарафи Аҳдкунандаи дигар амалҳои ислоҳи дахлдорро дар ин бобат роҳандозӣ менамояд. Дар сурате, ки Тарафи Аҳдкунандаи дигар дар муҳлати 15 рӯз ё чунин муҳлати бештаре, ки мувофиқа карда мешавад, амалҳои дахлдорро роҳандозӣ накунад, ин барои татбиқи банди 1 моддаи 4 Созишномаи мазкур асос мегардад.
3. Сарфи назар аз уҳдадориҳое, ки дар моддаи 33 Конвенсия зикр гардидаанд, Тарафҳо ба мувофиқа расиданд, ки ҳама гуна ҳавопаймое, ки аз ҷониби ширкати ҳавопаймоии яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда барои хизматрасонӣ ба/аз ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар истифода мешавад, ҳангоми будубош дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар метавонад аз ҷониби намояндагони ваколатдори Тарафи Аҳдкунандаи дигар, дохили ҳавопаймо ва атрофи ҳавопаймо бо мақсади дурустии ҳуҷҷатҳои ҳавопаймо ва ҳайъати парвозии он, инчунин ҳолати зоҳирии ҳавопаймо ва таҷҳизоти он таҳти санҷиш қарор гиранд, ки (дар ин модда санҷиши ҳавопаймо дар перрон (таваққуфгоҳ ном дорад); ба шарте, ки санҷиши мазкур боиси таваққуфи беасос нагардад.
4. Агар ин гуна санҷиши ҳавопаймо дар таваққуфгоҳ ё як қатор санҷишҳо ба ин боис шаванд:
а) нигарониҳои ҷиддӣ аз он, ки ҳавопаймо ё истифодаи ҳавопаймо ба меъёрҳои ниҳоии дар ин давра тибқи Конвенсия муқарраргардида мувофиқат намекунанд; ё
б) нигарониҳои ҷиддӣ вобаста ба мавҷуд набудани риояи самаранок ва татбиқи меъёрҳои бехатарӣ, ки дар ин давра тибқи Конвенсия муқаррар гардидаанд.
Тарафи Аҳдкунандае, ки санҷиш мегузаронад, барои мақсадҳои тибқи моддаи 33 Конвенсия, метавонад озодона хулоса барорад, ки талаботҳое, ки мутобиқи он сертификат ё иҷозатнома нисбат ба ин ҳавопаймо ё нисбат ба ҳайати парвозии ин ҳавопаймо дода шудааст, ё эътироф карда шудааст ё талаботҳое, ки дар асоси онҳо ҳавопаймои мазкур мавриди истифода қарор мегирад, ба меъёрҳои ниҳоии тибқи Конвенсия муқарраргардида мутобиқат намекунанд ё аз он зиёд мебошанд.
5. Дар сурате, ки гузаронидани санҷиши ҳавопаймои ширкати ҳавопаймоии яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда дар таваққуфгоҳ тибқи банди 3 моддаи мазкур аз ҷониби намояндагони ин ширкати ҳавопаймоӣ рад карда шавад, он гоҳ Тарафи Аҳдкунандаи дигар ҳуқуқ дорад хулоса барорад, ки нигарониҳои ҷиддие, ки дар банди 4 моддаи мазкур дарҷ гардидаанд, ҷой дорад ва хулосаҳои дар ин банд зикргардидаро барорад.
6. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ дорад, ки иҷозати истифодабарии фаъолияти ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии Тарафи Аҳдкунандаи дигарро фавран боздорад ё тағйир диҳад, дар сурате, ки агар Тарафи Аҳдкунандаи аввал дар асоси як санҷиш дар таваққуфгоҳ, якчанд санҷишҳо дар таваққуфгоҳ, рад кардани гузаронидани санҷиш дар таваққуфгоҳ, машваратҳо ё ягон тарзи дигар, ки барои бехатарии интиқоли ҳавоии ширкатҳои ҳавопаймоӣ андешидани тадбирҳои таъҷилиро талаб менамояд, хулоса бароварда шавад.
7. Ҳама гуна амали як Тарафи Аҳдкунанда тибқи бандҳои 2 ва 6 моддаи мазкур пас аз бартараф шудани асос барои қабули чунин амал қатъ карда мешаванд.
Моддаи 11 Боҷҳо аз истифодабарандагон
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда бояд то ҳадди имкон кӯшиш ва таъмин намояд, ки боҷҳо аз истифодабарандагон, ки аз ҷониби мақомоти салоҳиятдор барои истифодаи фурудгоҳ ва дигар воситаҳо ва таҷҳизоти ҳавопаймоӣ аз ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар ситонида мешаванд, ё барои ситонидан иҷозат дода шудаанд қонунӣ ва асоснок карда шуда бошанд. Ин гуна боҷҳо бояд ба принсипҳои устувори иқтисодӣ асос гирифта, набояд аз пардохтҳое, ки аз ҳавопаймоҳои ширкатҳои ҳавопаймоии дигар, ки барои чунин хизматрасониҳо ситонида мешаванд, зиёд бошанд.
2. Ҳеҷ яке аз Тарафи Аҳдкунанда набояд нисбат ба боҷҳо аз истифодабарандагон ба ширкатҳои ҳавопаймоии худ ё дигар ширкатҳои ҳавопаймоӣ, ки бо ҳамлу нақли ҳавоии байналмилалии шабеҳ машғуланд, афзалият намедиҳад ва аз ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар ситонидани боҷҳо аз истифодабарандагонро муқаррар намекунад ё иҷозат намедиҳад, ки боҷҳое ки аз ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи худ, ки ҳамлу нақли ҳавоии байналмилалиро шабеҳро бо истифода аз чунин ҳавопаймоҳо ва воситаҳо ва хизматрасониҳои ба он алоқамандро иҷро мекунанд зиёд бошанд.
3. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда машваратҳоро байни мақомоти салоҳиятдори худ ва ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардида, ки аз хизматрасониҳо ва иншоот истифода мебаранд, ташвиқ мекунад. То ҳадди имкон ба чунин истифодабарандагон дар бораи ҳама гуна тағйироти пешниҳодшуда оид ба боҷҳо аз истифодабарандагон, инчунин бо иттилоот ва маълумоти дахлдори тасдиқкунанда огоҳӣ дода шавад, то онҳо пеш аз баррасии ислоҳот оид ба боҷҳо назари худро изҳор намоянд.
Моддаи 12 Бехатарии авиатсионӣ
1. Дар асоси ҳуқуқу уҳдадориҳои худ тибқи қонунҳои байналмилалӣ Тарафҳои Аҳдкунанда бори дигар тасдиқ менамоянд, ки уҳдадориҳои онҳо нисбат ба ҳамдигар оид ба ҳифзи бехатарии авиатсияи гражданӣ аз амалҳои дахолати ғайриқонунӣ қисми ҷудонашавандаи Созишнома мазкур мебошанд.
2. Ҳуқуқу уҳдадориҳои худро тибқи қонунҳои байналмилалӣ маҳдуд насохта, Тарафҳои Ахдкунанда бояд дар асоси муқаррароти Конвенсия дар бораи қонуншиканиҳо ва дигар амалҳои зиддиқонунии дар дохили ҳавопаймо содиршаванда 14 сентябри соли 1963 дар Токио имзо шудааст, Конвенсия дар дар бораи мубориза зидди забти ғайриқонунии ҳавопаймоҳо 16 декабри соли 1970 дар Гаага ба имзо расидааст, Конвенсия дар бораи мубориза ба дахолати ғайриқонунӣ зидди бехатарии авиатсияи гражданӣ равона гардида, 23 сентябри соли 1971 дар Монреал имзо гардидааст, ҳамчунин дар асоси Протокол дар бораи мубориза бар зидди амалҳои ғайриқонунии зӯроварӣ дар фурудгоҳҳое, ки ба авиатсияи граждании байналмилалӣ хизматрасонӣ менамоянд, ҳамчун илова ба Конвенсия дар бораи мубориза ба дахолати ғайриқонунӣ зидди бехатарии авиатсияи гражданӣ дар Монреал 23 феврали соли 1971 тартиб дода шуда, 24 феврали соли 1988 ба имзо расидааст, инчунин тибқи муқаррароти дигар созишномаҳо, ки бехатарии авиатсияи гражданиро ба танзим дароварда, барои ҳар ду Тарафи Аҳдкунанда ҳатмӣ мебошад, амал намоянд.
3. Тарафҳои Аҳдкунанда дар асоси дархост ба ҳамдигар ҷиҳати пешгирии амалҳои забти ғайриқонунии ҳавопаймоҳои гражданӣ ва дигар амалҳои ғайриқонунии зидди бехатарии ин гуна ҳавопаймоҳо, мусофирон ва ҳайати парвозии онҳо, фурудгоҳҳо ва воситаҳои аэронавигатсионӣ, ҳамчунин бартараф сохтани ҳаргуна дигар таҳдиди ба бехатарии авиатсияи гражданӣ равонагардида ҳама гуна кӯмакҳои заруриро мерасонанд.
4. Тарафҳои Аҳдкунанда бояд муносибатҳои байниҳамдигарии худро дар асоси қоидаҳои бехатарии авиатсионӣ, ки аз ҷониби Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ ва ҳамчун Замимаҳо ба Конвенсия муайян гардиданд то он дараҷае, ки чунин муқарраротҳои бехатарӣ нисбат ба Тарафҳои Аҳдкунанда татбиқ мегарданд, ба роҳ монанд.
5. Ғайр аз ин, Тарафҳои Аҳдкунанда талаб менамоянд, ки истифодабарандагони ҳавопаймое, ки дар реестри онҳо ба қайд гирифта шудаанд ё истифодабарандагони ҳавопаймое, ки ҷойи фаъолияти асосӣ ё ҷойи истиқомати доимии онҳо барои пешбурди соҳибкорӣ дар ҳудуди он аст, инчунин истифодабарандагони фурудгоҳҳо дар ҳудуди онҳо тибқи ин гуна қоидаҳои бехатарии авиатсионӣ, ки барои Тарафҳои Аҳдкунанда қобили қабул мебошанд, фаъолият намоянд.
6. Ҳар яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда ба мувофиқа расидаанд, ки аз истифодабарандагони ҳавопаймоии он риояи қоидаҳои бехатарии авиатсиониро, ки дар банди 4 моддаи мазкур дарҷ гардидаанд, аз Тарафи Аҳдкунандаи дигар ҳангоми ворид шудан, рафтан ё будубош дар ҳудуди он истифода мешаванд, талаб карда шавад.
7. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда чораҳои заруриро дар ҳудуди худ ҷиҳати бехатарии ҳавопаймо ва муоинаи бехатарии мусофирони он, ҳайати парвозӣ ва бори дастӣ, инчунин анҷом додани санҷиши дахлдори муоинаи бехатарии бағоҷ, бор ва захираҳои ҳавопаймо пеш аз фаромадан ё бор кардан таъмин менамояд. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда инчунин розӣ аст, ки ба таври мусбӣ ҳама гуна дархостҳои Тарафи Аҳдкунандаи дигарро барои андешидани чораҳои махсуси бехатарӣ ҷиҳати рафъи таҳдиди мушаххас баррасӣ намояд.
8. Дар мавриди пеш омадани ҳодиса ё таҳдиди ҳодиса вобаста ба ғасби ғайриқонунии ҳавопаймои гражданӣ ё амалҳои дигари ғайриқонунии зидди бехатарии ин гуна ҳавопаймо, мусофирон ва ҳайати парвозии онҳо, фурудгоҳҳо ва воситаҳои аэронавигатсионӣ равонагардида, Тарафҳои Аҳдкунанда ба ҳамдигар ҷиҳати осон сохтани иртибот мусоидат менамоянд ва чораҳои дахлдорро ҷиҳати ҳарчи зудтар бартараф сохтани чунин ҳодиса ё таҳдид, мутаносибан бо хатари ҳадди ақал барои ҳаёт вобаста ба ин гуна ҳодиса ё таҳдид, меандешанд.
9. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда чунин тадбирҳоеро меандешад, ки мувофиқи мақсад мешуморад, барои боздоштани ҳавопаймои Тарафи Аҳдкунандаи дигар, ки ба амали ғасби ғайриқонунӣ ё дигар амалҳои дахолати ғайриқонунӣ дучор гардидааст дар ҳудуди давлати он нигоҳ дошта шавад, ба истиснои ҳолате, ки парвози он барои иҷрои вазифаи аввалиндараҷаи ҳифзи ҳаёти мусофирон ва ҳайати парвозии он зарур мебошад.
10. Агар ягон Тарафи Аҳдкунанда далелҳои асоснок дошта бошад, ки Тарафи Аҳдкунандаи дигар муқаррароти моддаи мазкурро риоя накардааст, Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи аввал метавонад бо Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дигар баргузории машваратҳои фавриро талаб намояд. Дар ҳолате, агар дар давоми понздаҳ (15) рӯз пас аз гирифтани чунин дархост созиши қаноатбахш ба даст оварда нашавад, ин барои татбиқи банди 1 моддаи 4 Созишномаи мазкур асос шуда метавонад. Дар ҳолати фавқулода Тарафи Аҳдкунанда метавонад тибқи банди 1 моддаи 4 чораҳои муваққатиро то гузаштани понздаҳ (15) рӯз анҷом диҳад. Ҳама гуна амалҳои тибқи банди мазкур андешидашуда, пас аз риояи муқаррароти бехатарии моддаи мазкур аз ҷониби Тарафи Аҳдкунандаи дигар қатъ карда мешаванд.
Моддаи 13 Фаъолияти тиҷоратӣ
1. Ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ доранд дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар намояндагии худро бо мақсади мусоидат намудан ба ҳамлу нақли ҳавоӣ ва фурӯши чиптаҳои ҳавопаймоӣ, инчунин маҳсулот ва воситаҳои ёрирасони дигар, ки барои таъмини ҳамлу нақли ҳавоӣ заруранд, таъсис диҳад.
2. Ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии таъиншудаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ доранд, ки ҳайати шахсии идоракунӣ, тиҷоратӣ, амалиётӣ, савдо, техникӣ ва дигар кормандон ва намояндагони худро ба ҳудуди давлати Аҳдкунандаи дигар ворид кунанд ва нигоҳ доранд, ки ҷиҳати таъмини ҳамлу нақли ҳавоӣ зарур мебошанд.
3.Чунин намояндагон ва талабот ба кормандон, ки дар банди 2 моддаи мазкур зикр гардидааст, метавонанд бо интихоби ширкати ҳавопаймоии таъингардида аз ҷониби кормандони худ аз ҳаргуна миллат ё бо истифода аз хизматрасонии ҳаргуна ширкатҳои ҳавопаймоӣ ё ташкилоте, ки дар ҳудуди ин давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар ваколатдор аст барои иҷрои чунин хизматрасониҳо дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар қонеъ гардонида шавад.
4. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ дорад дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар бевосита ва бо салоҳдиди худ, тавассути агентҳо ба фурӯши ҳамлу нақли ҳавоӣ ва маҳсулот ва иншооти ёрирасони он машғул шаванд. Барои ин мақсадҳо, ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардида ҳуқуқ доранд, чиптаҳои ҳавопаймоии худро истифода баранд. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқи фурӯшро дорад ва ҳар як шахс метавонад чунин ҳамлу нақл ва молу маҳсулоти ёрирасони онро бо пули миллӣ ё бо асъори озод мубодилашавандаи дигар тибқи қонунгузории Тарафи Аҳдкунанда харидорӣ намояд.
5. Ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ доранд хароҷоти маҳаллиро дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар бо асъори миллӣ ё ба шарте, ки ин тибқи қоидаҳои асъори миллӣ аст, бо ҳама гуна асъори озодона мубодилашаваданда пардохт намоянд.
6. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъиншуда ҳуқуқ доранд, ки барои анҷом додани хизматрасониҳои рӯизаминӣ марбут ба бақайдгирии мусофирон дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар амалӣ намоянд. Ин ҳуқуқ идоракунии заминии фазои ҳавоиро дар бар намегирад ва танҳо бо маҳдудиятҳое, ки аз талаботҳои бехатарии фурудгоҳҳо, амният ва инфрасохтори фурудгоҳҳо ба вуҷуд меоянд, сурат мегирад. Дар сурате, ки мулоҳизаҳои бехатарӣ ва амният барои татбиқи ҳуқуқи дар ин банд зикргардида монеъ шаванд, чунин хизматрасонии руизаминӣ бе ҳеҷ гуна афзалият ё табъиз барои ҳаргуна ширкатҳои ҳавопаймоӣ, ки бо иҷрои чунин ҳамлу нақли ҳавоии байналмилалии шабеҳ машғул мебошанд, анҷом дода мешавад.
7. Дар асоси ҳамдигарфаҳмӣ ва илова ба ҳуқуқе, ки дар банди 6 моддаи мазкур дода шудааст, ҳар як ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи як Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқи дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар интихоб намудани ҳаргуна агентиро аз агентиҳои боэътимоди рақобаткунанда аз ҷониби мақомоти салоҳиятдори Тарафи Аҳдкунандаи дигар, ки барои пурра ё қисман иҷрои хизматрасониҳои руизаминӣ ваколатдор шудаанд.
8. Ба ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда инчунин иҷозат дода мешавад, ки хизматрасонии руизаминии дар банди 6 моддаи мазкур пешбинишударо, пурра ё қисман, ба дигар ширкатҳои ҳавопаймоие, ки ба ҳамон фурудгоҳ дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигархизмат мерасонанд, пешниҳод кунанд.
9. Ба ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардида ва таҳвилгарони бевоситаи боркашонӣ ҳар ду Тарафи Аҳдкунанда бе маҳдудият истифодабарии ҳама гуна интиқоли заминии борҳои авиатсионӣ ба ё аз нуқтаҳои дар ҳудуди Тарафҳои Аҳдкунанда ё дар давлатҳои сеюм, инчунин интиқол ба ва аз тамоми фурудгоҳҳо бо таҷҳизоти гумрукӣ, аз ҷумла дар мавриди зарурат татбиқи боркашонии ҳавоӣ тибқи қонуну қоидаҳои амалкунанда иҷозат медиҳанд. Ин гуна борҳои ҳавоӣ, новобаста аз он, ки онҳо тавассути нақлиёти заминӣ ё ҳавоӣ интиқол дода мешаванд, бояд ба иншооти гумрукӣ ва коркардии фурудгоҳ дастрас бошанд. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардида метавонанд ҳамлу нақли заминии худро таъмин намояд ё дар асоси созишнома бо дигар интиқолдиҳандагони заминӣ онро пешниҳод намоянд, аз ҷумла ҳамлу нақли заминии аз ҷониби дигар ширкатҳои ҳавопаймоӣ ва таҳвилгарони ғайримустақими боркашонии ҳавоӣ таъмин шаванда. Чунин хизматрасонии боркашонии байнидавлатӣ бо арзиши якхела барои ҳамлу нақли ҳавоӣ ва заминии омехта пешниҳод мегардад, бо усуле, ки интиқолдиҳандагони бор оид ба далелҳо вобаста ба чунин бор ба иштибоҳ андохта нашаванд.
10. Дар робита бо ҳамлу нақли байналмилалии ҳавоӣ ба ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда иҷозат дода мешавад, ки ҳамлу нақли мусофиронро аз номи худ дар асоси созишнома оид ба ҳамкорӣ бо таъминкунандагони ҳамлу нақли заминӣ, ки барои амалӣ намудани чунин ҳамлу нақли заминӣ ва аз ҳаргуна нуқтаҳо дар ҳудудҳои Тарафҳои Аҳдкунанда ва берун аз он дорои ваколатҳои дахлдор мебошад, амалӣ намояд. Ба таъминкунандагони ҳамлу нақли заминӣ қонуну қоидаҳое, ки ҳамлу нақли ҳавоиро ба танзим медароранд, паҳн намегардад, танҳо дар асоси, ки чунин ҳамлу нақли заминӣ аз ҷониби ширкати ҳавопаймоӣ бо номи худ амалӣ мегардад. Чунин хизматрасонии интермодалии боркашонӣ бо арзиши якхела барои ҳамлу нақли ҳавоӣ ва заминии омехта пешниҳод мегардад, бо усуле, ки мусофирони мазкур оид ба далелҳо вобаста ба чунин ҳамлу нақл ба иштибоҳ андохта нашаванд. Таҳвилгарони нақлиёти заминӣ ҳуқуқ доранд аз рӯи салоҳдиди худ вобаста ба зарурати бастани шартнома оид ба ҳамкорӣ дар болозикршуда қарор бароранд.
11. Тамоми намуди фаъолияти болозикршуда бояд тибқи қонуну қоидаҳои амалкунанда, ки дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи дигар татбиқ мегарданд, иҷро карда шавад.
Моддаи 14 Интиқоли маблағ
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ба ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар ҳуқуқи озодона интиқол додани маблағи даромади аз хароҷот зиёдро, ки аз ҷониби ин ширкати ҳавопаймоӣ дар ҳудуди он, дар натиҷаи фурӯши ҳамлу нақли ҳавоӣ, дигар мавод ва хизматрасониҳои ёрирасон, инчунин манфиати тиҷоратӣ аз фоизҳо, ки аз ин даромад (аз ҷумла фоизҳо аз депозитҳои интиқоли пешбинишаванда) ба даст омадааст, пешниҳод менамояд. Ин мубодилаҳо мутобиқи қоидаҳои мубодилаи асъори хориҷии Тарафи Аҳдкунанда дар ҳудуде, ки чунин даромад ба даст омадааст, амалӣ мегарданд. Ин гуна мубодилаҳо дар асоси мубодилаи расмии асъор ё дар он ҷое, ки мубодилаи расмии асъор вуҷуд надорад, чунин мубодилаҳо дар асоси мубодилаи асъори бозор барои пардохтҳои ҷорӣ амалӣ мегарданд.
2. Агар яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда барои интиқоли маблағи даромади ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар, ки аз хароҷот зиёд аст, маҳдудият муқаррар намояд, ин Тарафи Аҳдкунанда ҳуқуқ дорад ҳамин гуна маҳдудиятро ба ширкати ҳавопаймоии таъингардидаи он Тарафи Аҳдкунанда низ муқаррар намояд.
3. Дар сурати мавҷуд будани Созишномаи махсус байни Тарафҳои Аҳдкунанда оид ба роҳ надодан ба андозбандии дукарата ё дар сурати мавҷуд будани Созишномаи махсус, ки интиқоли маблағро байни Тарафҳои Аҳдкунанда ба танзим медарорад, Созишномаи мазкур бояд қувваи афзалият дошта бошад.
Моддаи 15 Тасдиқи ҷадвали парвозҳо
1. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар як Тарафи Аҳдкунанда то кушодани хатсайрҳо, ҷадвали парвозҳои банақшагирифташуда бо тавсифи мушаххаси зичии парвозҳо, намуди ҳавопаймо ва мӯҳлати амалӣ онҳоро барои тасдиқ ба Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дигар пешниҳод менамоянд. Талаботи мазкур инчунин марбут ба ҳама гуна тағйироти минбаъда низ мебошад.
2. Агар ширкати ҳавопаймоии таъингардида хоҳиш дошта бошад, ки илова ба парвозҳои дар ҷадвал тасдиқшуда, парвози махсусро иҷро намояд, он бояд иҷозати қаблии Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дахлдорро гирад, ки он дархости мазкурро ба таври мусбӣ ва мувофиқ баррасӣ намуд.
Моддаи 16 Тарифҳо
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда имкон медиҳад, ки тарифҳоро аз ҷониби ҳар як ширкати ҳавопаймоии таъиншуда дар асоси мулоҳизаҳои тиҷоратии он дар бозор муқаррар карда шавад. Ҳеҷ як Тарафи Аҳдкунанда аз ширкатҳои ҳавопаймоии таъйиншуда набояд талаб кунад, ки аз ширкатҳои ҳавопаймоии дигар оид ба тарифҳое, ки онҳо ҷорӣ кардаанд ё мекунанд, маслиҳат диҳанд.
2. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда метавонад пешниҳоди маълумоти пешакиро ба мақомоти авиатсияи худ оид ба нархҳои аз ҷониби ширкатҳои ҳавопаймоии ҳарду Тарафи Аҳдкунанда дар ё аз ҳудуди давлати он ситонида мешавад. Пешниҳоди чунин маълумот аз ҷониби ширкати ҳавопаймоии таъиншуда ё аз номи онҳо на дертар аз 30 рӯз то пеш аз санаи эътибор пайдо намудан, талаб карда мешавад. Дар ҳолатҳои алоҳида, қабули дархостҳо дар мӯҳлати кӯтоҳтар аз талаботаш мумкин аст. Агар яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда ба ширкати ҳавопаймоӣ дар бораи пешниҳоди нарх хаттӣ дар муддати кутоҳ иҷозат диҳад, нархи он аз санаи пешниҳодшуда дар трафике, ки дар ҳудуди давлати Тарафи Аҳдкунандаи мазкур ба вуҷуд омадааст, эътибор пайдо мекунад.
3. Агар дар моддаи мазкур тартиби дигар пешбинӣ нагардад, ягон Тарафи Аҳдкунанда набояд тадбирҳои яктарафаро андешад, ки ба ҷорӣ намудан ва идома додани истифодаи нархҳоро, ки барои ситонидан ё аз ҷониби Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ягон тарафи Аҳдкунанда барои ҳамлу нақли ҳавоии байналмилалӣ ситонидашаванда монеа гарданд.
4. Дахолати Тарафҳои Аҳдкунанда ба инҳо маҳдуд карда мешавад:
(a) пешгирии тарифҳо, ки истифодаи онҳо рафтори зидди рақобатиро дар бар мегирад ё эҳтимол дорад, ки боиси расонидани зарар ба рақобат ва ё рақибро аз хатсайр хориҷ кунад;
(б) ҳифзи истифодабарандагон аз нархҳое, ки бинобар сӯистифода аз мавқеи ҳукмронӣ беасос баланд ё маҳдудкунандаанд; ва
(c) ҳифзи ширкатҳои ҳавопаймоии таъиншуда аз нархҳое, ки ба таври сунъӣ пастанд.
5. Агар Тарафи Аҳдкунанда чунин шуморад, ки нархҳое, ки аз ҷониби ширкати ҳавопаймоии таъиншудаи Тарафи Аҳдкунандаи дигар барои ҳамлу нақли байналмилалии ҳавоӣ пешниҳод карда мешаванд, бо мулоҳизаҳои дар банди 4 ин модда пешбинишуда мутобиқат намекунанд, он баргузории машваратро талаб мекунад ва ҳарчи зудтар дар ин бора ба Тарафи Аҳдкунанда дигар ҷиҳати норозӣ буданаш иттилоъ медиҳад. Машваратҳо бояд на дертар аз 30 рӯз пас аз гирифтани дархост баргузор карда шаванд ва Тарафҳои Аҳдкунанда барои ҳалли асосноки масъалаи бамиёномада пешниҳоди маълумоти заруриро таъмин менамояд. Агар Тарафҳои Аҳдкунанда вобаста ба нархе, ки барои он огоҳиномаи норозигӣ ирсол шудааст, ба созиш расанд, ҳар як Тарафи Аҳдкунанда барои татбиқи он тамоми кӯшишҳоро ба харҷ медиҳад. Бе чунин розигии мутақобила нархҳои қаблан вуҷуддошта эътибор доранд.
Моддаи 17 Мубодилаи иттилоот
1. Маъмурияти авиатсионии ҳар як Тарафи Аҳдкунанда дар асоси дархости Тарафи Аҳдкунандаи дигар бояд ҳарчи зудтар вобаста ба ваколатҳои амалкунандаи ба ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи дахлдор барои хидматрасонӣ ба/аз ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар маълумотро пешниҳод менамояд. Ин нусхаи шаҳодатномаҳо ва иҷозатномаҳои амалкунанда барои хидматрасонӣ дар самтҳои пешниҳодшуда, инчунин ислоҳот ё фармоишҳои озодкуниро дарбар мегирад.
2. Маъмурияти авиатсионии як Тарафи Аҳдкунанда бояд ба Маъмурияти авиатсионии Тарафи Аҳдкунандаи дигар тибқи дархости онҳо чунин ҳисоботи омории даврӣ ё дигар ҳисобот дар бораи шумораи ҳамлу нақли аз ва ба ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар анҷомдодашударо, ки ба таври асоснок талаб карда мешаванд, пешниҳод намоянд.
Моддаи 18 Машваратҳо
1. Дар рӯҳияи ҳамкории зич, маъмуриятҳои авиатсионии Тарафҳои Аҳдкунанда бояд давра ба давра бо ҳамдигар бо мақсади таъмини иҷро ва қонеъ гардонидани риояи муқаррароти Созишномаи мазкур машварат гузаронанд ва ҳар як Тарафи Аҳдкунанда метавонад дар ҳар вақти зарурӣ гузаронидани машваратро оид ба иҷро, тафсир, истифода ва тағйироти Созишномаи мазкур талаб намояд.
2. Бо дарназардошти моддаҳои 4, 10 ва 12 чунин машваратҳое, ки метавонанд тавассути гуфтушунид ё мукотиба сурат гиранд, дар давоми 60 (шаст) рӯз аз лаҳзаи гирифтани чунин дархост танзим мегарданд, агар ҳарду Тарафҳои Аҳдкунанда тартиби дигареро мувофиқа накарда бошанд.
Моддаи 19 Ҳалли баҳсҳо
1. Дар сурати ба вуҷуд омадани ягон баҳс миёни Тарафҳои Аҳдкунанда оид ба тафсир ё татбиқи Созишномаи мазкур, Тарафҳои Аҳдкунанда дар навбати аввал кӯшиш менамоянд, ки онро бо роҳи гуфтушунид ҳал намоянд.
2. Агар Тарафҳои Аҳдкунанда бо роҳи гуфтушунид ба қароре наоянд, онҳо метавонанд баҳсро ҷиҳати ҳал ба ягон шахс ё мақом барои миёнаравӣ супоранд.
3. Агар бо роҳи гуфтушунид ҳалли баҳс ба даст наояд, баҳс бо хоҳиши яке аз Тарафи Аҳдкунанда барои қабули қарор ба суди 3 (се) ҳакамон пешниҳод карда мешавад, ки онҳо бо тартиби зерин ташкил карда мешаванд:
а) дар муддати 60 (шаст) рӯз пас аз гирифтани дархост оид ба баррасии ҳакамӣ, ҳар як Тарафи Аҳдкунанда яктогӣ ҳакамро интихоб мекунад. Шаҳрванди давлати сеюм, ки ҳамчун Раиси суд баромад мекунад, ба сифати ҳаками сеюм аз ҷониби ду ҳаками таъингардида дар муддати 60 (шаст) рӯз пас аз интихоб гардидани ҳаками дуюм таъин мегардад;
б) агар дар муҳлати болозикршуда ягон таъинот нашуда бошад, ҳар як Тарафи Аҳдкунанда метавонад аз Президенти Шӯрои Ташкилоти байналмилалии ҳавопаймоии гражданӣ (ИКАО) дархост намояд, ки дар муддати 30 (сӣ) рӯз вобаста аз вазъият таъин намояд. Агар Президент шаҳрванди яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда бошад, ноиби калони президент, ки вобаста ба ин дорои ҳуқуқ мебошад, бояд таъинот кунад. Дар ин маврид ҳакам ё ҳакамҳо, ки аз ҷониби Президент ё Ноиби Президент таъин шудаанд, набояд шаҳрванд ё сокини доимии давлатҳои аъзои Созишномаи мазкур бошанд.
4. Ба истиснои муқаррароти моддаи мазкур ё агар муқаррароти дигар аз ҷониби Тарафҳои Аҳдкунанда мувофиқа нашуда бошад, суд макони баргузории тафтишоти судӣ ва доираи ҳуқуқи онро тибқи Созишномаи мазкур муайян менамояд. Суд расмиёти худро муайян месозад. Конференсия оид ба дақиқ муайян намудани масъалаҳо, ки мавриди баррасии суди ҳакамӣ қарор мегиранд, бояд на дертар аз 30 (сӣ) рӯз пас аз он, ки суд пурра ташкил дода мешавад, гузаронида шавад.
5. Агар аз ҷониби Тарафҳои Аҳдкунанда тартиби дигар мувофиқа нашуда бошад ва ё аз тарафи суд муқаррар нашуда бошад, ҳар як Тарафи Аҳдкунанда бояд дар муддати 45 (чилу панҷ) рӯз пас аз пурра таъсис додани суд Ёддошти тафоҳумро пешниҳод намояд. Ҷавобҳо бояд пас аз 60 (шаст) рӯз интишор карда шаванд. Суд метавонад бо дархости яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда ё мувофиқи салоҳдиди худ дар давоми 30 (сӣ) рӯз пас аз гирифтани ҷавобҳо мурофиаи судиро баргузор намояд.
6. Суд бояд дар муддати 30 (сӣ) рӯз пас аз ба анҷом расидани мурофиаи судӣ ва агар мурофиаи суди нагузаронида шуда бошад, дар муддати 30 (сӣ) рӯз пас аз қабул шудани ҷавобҳо аз ҷониби ҳар ду тараф, қарори хаттӣ барорад. Қарор бо гирифтани овози аксарият қабул мешавад.
7. Тарафҳои Аҳдкунанда метавонанд оид ба шарҳу баёни қарор дар муддати 15 (понздаҳ) рӯз пас аз гирифтани қарори суд дархост намоянд ва чунин шарҳу баён бояд дар муҳлати 15 (понздаҳ) рӯз пас аз гирифтани ин гуна дархост пешниҳод гардад.
8. Тарафҳои Аҳдкунанда бояд ҳама шартҳо, қарори муваққатӣ ё қарори ниҳоии судро риоя намоянд.
9. Бо риоя кардани қарори ниҳоии суд Тарафҳои Аҳдкунанда бояд хароҷоти ҳакамҳои худ, инчунин ба таври баробар дигар хароҷоти тафтишоти судиро, аз ҷумла хароҷоти Президент ё ноиби Президенти Шӯрои Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ (ИКАО) ҳангоми иҷро намудани расмиёти дар банди (б) моддаи 3 болозикр тавсиф шуда, пардохт намоянд.
10. Дар сурате, ки агар ягон Тарафи Аҳдкунанда қарори тибқи банди 8 моддаи мазкур қабулшударо иҷро накунад, Тарафи Аҳдкунандаи дигар метавонад ягон ҳуқуқ ё имтиёзҳои дар Созишномаи мазкур пешниҳодшударо ҷиҳати иҷро накардани уҳдадориҳо маҳдуд созад, қатъ ё бекор намояд.
Моддаи 20 Тағйиру иловаҳо ба Созишнома
1. Дар робита бо муқаррароти банди 2 моддаи мазкур, агар яке аз Тарафҳои Аҳдкунанда хоҳиш дошта бошад, ки ба ягон муқаррароти Созишномаи мазкур тағйирот ворид карда шавад, чунин тағйирот бояд тибқи муқаррароти моддаи 18 тавассути мубодилаи номаҳои дипломатӣ мувофиқа шуда дар санае, ки Тарафҳои Аҳдкунанда муайян менамоянд, эътибор пайдо мекунад ва ин сана аз анҷом додани расмиёти дахлдори дохилӣ барои тасдиқи он аз ҷониби ҳар як Тарафи Аҳдкунанда вобаста мебошад.
2. Ҳама гуна тағйиру иловаҳо ба замимаи Созишномаи мазкур бевосита байни маъмуриятҳои авиатсионии Тарафҳои Аҳдкунанда мувофиқа карда мешаванд. Чунин тағйиру иловаҳо аз санаи мувофиқа намудани онҳо эътибор пайдо мекунанд.
3. Созишномаи мазкур, бо дарназардошти ворид намудани тағйироти зарурӣ, тибқи муқаррароти ягон конвенсияи байналмилалӣ ё Созишномаи бисёрҷониба, ки барои ҳар ду Тарафҳои Аҳдкунанда ҳатмӣ мебошад, бояд тағйирёфта ҳисобида шаванд.
Моддаи 21 Бақайдгирӣ
Созишномаи мазкур ва ҳама гуна тағйиру иловаҳо ба он, ки аз тағйиру иловаҳо ба Замима фарқ доранд, бояд аз ҷониби Тарафҳои Аҳдкунанда барои бақайдгирӣ ба Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ (ИКАО) пешниҳод карда шаванд.
Моддаи 22 Қатъи амали Созишнома
1. Ҳар як Тарафи Аҳдкунанда метавонад дар ҳар вақт ба таври хаттӣ тавассути роҳҳои дипломатӣ ба Тарафи Аҳдкунандаи дигар оид ба хоҳиши қатъ кардани амали Созишномаи мазкур огоҳинома ирсол намояд. Ин гуна огоҳинома ҳамзамон ба Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ ирсол мегардад. Дар ин маврид амали Созишномаи мазкур 12 (дувоздаҳ) моҳ пас аз санаи аз ҷониби Тарафи Аҳдкунандаи дигар қабул кардани огоҳинома қатъ мегардад, агар ин гуна огоҳинома дар бораи қатъи амали созишнома то гузаштани давраи зикргардида бозхонда нашавад.
2. Дар сурати мавҷуд набудани тасдиқи қабули огоҳинома оид ба қатъ кардани амали Созишнома аз ҷониби Тарафи Аҳдкунандаи дигар, он 14 (чордаҳ) рӯз пас аз қабули огоҳинома аз ҷониби Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ (ИКАО) қабулшуда дониста мешавад.
Моддаи 23 Эътибор пайдо кардан
Созишномаи мазкур муваққатан аз лаҳзаи имзонамоӣ татбиқ мегардад ва аз санаи тариқи роҳҳои дипломатӣ гирифтани охирин огоҳиномаи хаттӣ оид ба аз ҷониби Тарафҳои Аҳдкунанда иҷро гардидани расмиёти дохилидавлатие, ки барои эътибор пайдо кардани Созишномаи мазкур зарур мебошад, , эътибор пайдо менамояд.
БАРОИ ИСБОТИ ИН, имзокунандагон, ки ба таври дахлдор аз ҷониби ҳукуматҳои худ ваколатдор карда шудаанд, Созишномаи мазкурро дар ду нусхаи аслӣ бо забонҳои тоҷикӣ, арабӣ ва англисӣ ба имзо расониданд, зимнан ҳамаи матнҳо дорои эътибори якхела буда, ҳар як Тараф як нусхаи аслро бо ҳар забон маҳфуз медорад. Ҳангоми ба вуҷуд омадани ягон ихтилофот дар тафсири муқаррароти Созишномаи мазкур, матни забони англисӣ афзалият дорад.
Дар шаҳри __________ «____» __________соли ________ ба имзо расонида шуд.
АЗ ҶОНИБИ ҲУКУМАТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН
| АЗ ҶОНИБИ ҲУКУМАТИ АМОРОТИ МУТТАҲИДАИ АРАБ
|
Ҷадвали парвозҳо
Бахши 1:

Бахши 2:
2) Самтҳое, ки аз ҷониби ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии таъингардидаи Ҷумҳурии Тоҷикистон мавриди истифода қарор мегиранд:

Амалӣ намудани хизматрасониҳои мувофиқашуда
1. Ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии таъингардидаи ҳар ду Тарафҳои Аҳдкунанда метавонанд вобаста ба ягон нуқтаи парвоз ё ҳамаи парвозҳо ва бо салоҳдиди худ ҳамлу нақлро ба як ё ҳар ду самт иҷро намоянд; нуқтаҳои мобайнӣ ва берун аз ҳудудро аз рўи хатсайрҳо ба таври омехта ё бо дигар тартиб хизматрасонӣ намоянд; ягон нуқта ё ҳамаи нуқтаҳои мобайнӣ ва берун аз ҳудудро дохил накунанд; ҳамлу нақлро ба ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар ё ягон нуқтаи берун аз ҳудуди ин қаламрав қатъ намоянд; нуқтаҳоро дар ҳудуди ҳар як Тарафи Аҳдкунанда ба таври омехта хизматрасонӣ намоянд; ҳамлу нақлро аз як ҳавопаймо, ки аз ҷониби он иҷро мешавад, ба ҳавопаймои дигар дар ягон нуқта ё нуқтаҳо аз рўи хатсайр пешниҳод намояд; хатсайрҳои омехтаро бо рақамҳои гуногун ҳангоми ҳамлу нақл дар як ҳавопаймо иҷро намояд; ҳавопаймои ба он мансубдошта ва ё ба киро гирифташударо истифода намояд.
2. Ширкатҳои ҳавопаймоии таъингардидаи ҳарду Тарафҳои Аҳдкунанда ҳуқуқ доранд дар ҳама гуна намуди хизматрасонӣ (мусофир, бор, алоҳида ё якҷоя) ҳуқуқи пурраи панҷуми озодии фазоро ба/аз ҳар як нуқтаи мобайнӣ ва ё/ берун аз он (ба истиснои Россия) бе ягон маҳдудият истифода баранд. Истифодабарии ҳуқуқҳои дараҷаи панҷуми озодии фазо ба/аз Федератсияи Россия бояд байни ду Тарафи Ахдкунанда мувофиқа карда шавад.
3. Ширкат(-ҳо)и ҳавопаймоии таъингардидаи ҳарду Тарафҳои Аҳдкунанда метавонанд ё ҳамчун интиқолдиҳандаи амалкунанда ё ҳамчун интиқолдиҳандаи фурӯшанда, ҳуқуқи худро вобаста ба таваққуф дар ҳама гуна нуқта(-ҳо)и мобайнӣ ва/ё нуқта(-ҳо)и берун аз ҳудуд, инчунин дар нуқтаҳои ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар истифода баранд. Нисбат ба хизматрасониҳо дар ҳудуди Тарафи Аҳдкунандаи дигар ин гуна ҳуқуқҳо бе иҷрои парвозҳои дохилӣ (каботаж) мавриди истифода қарор мегиранд.