Бо қарори Ҳукумати
Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз 1 августи соли 2011, № 369
тасдиқ шудааст
Низомномаи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
1. Муқаррароти умумӣ
1) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (минбаъд-қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ) сохторҳои махсусгардонидашудаи давлатӣ буда, бо тартиби муқарраргардида хизматрасонии наҷотдиҳии кӯҳиро дар иншооти саноати кӯҳкорӣ, сохтмон ва истифодабарии нақбҳо, иншооти гидроэнергетикию гидротехникӣ, инчунин дигар иншооти шаклҳои гуногуни моликият, ки корҳои кӯҳӣ мегузаронанд ва ё коркардҳои кӯҳии зеризаминӣ доранд, амалӣ менамоянд.
2) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар фаъолияти худ Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҷҳурии Тоҷикистон, фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои ҳуқуқии байналмилалии зътирофнамудаи Тоҷикистон ва ин Низомномаро ба роҳбарӣ мегиранд.
3) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ фаъолияти худро дар ҳамкорӣ бо дигар мақомоти марказии ҳокимияти иҷроия, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва дигар ташкилотҳо, корхонаҳо амалӣ месозанд.
2. Ваколатҳо
4) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ваколатҳои зеринро анҷом медиҳанд:
- лоиҳаҳои санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, нақшаи корӣ ва нишондиҳандаҳои фаъолиятро таҳия ва пешниҳод менамоянд;
- дар ҳолати омодагии доимӣ нигоҳ доштани қувва ва воситаҳое, ки барои рафъ намудани оқибатҳои ҳолатҳои фавқулодда дар иншооти зеризаминӣ пешбинӣ шудаанд, иштирок менамоянд;
- взводҳои алоҳидаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва гурӯҳҳои ихтиёрии ёрирасони наҷотдиҳии кӯҳиро дар ҷараёни анҷом додани корҳои наҷотдиҳӣ ва дигар корҳои таъхирнопазир оид ба рафъи оқибатҳои ҳолатҳои фавқулодда дар иншооти зеризаминӣ идора мекунанд; тайёрии ҳайати роқбарикунандаи взводҳои алоҳидаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, гурӯҳҳои ихтиёрии ёрирасони наҷотдиҳӣ ва дигар кормандони муҳандисию техникии соҳаи кӯҳкорӣ оид ба садамаҳои зеризаминӣ ва амалҳои онҳоро дар ҳолатҳои фавқулодда дар иншооти зеризаминд ташкил менамоянд;
- барномаҳои таълимию методиро оид ба тайёрии ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашуда ва гурӯҳҳои ихтиёрии ёрирасони наҷотдиҳиро ба садамаҳои зеризаминӣ дар иншооти зеризаминӣ таҳия, мувофиқа ва тасдиқ менамоянд;
- ҷиҳати муҷаҳҳазгардонӣ, интиқоли лавозимот, таҷҳизот, механизмҳо ва дигар амвол бо ташкилоту муассисаҳое, ки дорои иншооти зеризаминӣ мебошанд, шартномаҳо мебандад;
- дар хомӯш намудани сӯхторҳои баамаломадаи рӯизаминӣ, ки ба иншооти зеризаминӣ таҳдид менамоянд ва ё ҳаёти одамон дар ин ҷойҳо зери хавф қарор мегирад, иштирок менамоянд;
- оид ба гузаронидани тадқиқоти пешгирикунандаи нақбҳо, коркардҳои кӯҳӣ барои пешгирӣ намудан, рафъи садамаҳои эҳтимолӣ ва гузаронидани корҳои садамавию наҷотдиҳӣ ва дигар корҳои таъхирнопазир нақшаи чорабиниҳоро таҳия менамоянд;
- гузаронидани корҳои ғайрисадамавӣ ва озмоиширо дар нақбҳо ва иншооти зеризаминӣ вобаста ба омодасозии онҳо барои наҷоти одамон ва рафъ намудани садамаҳои эҳтимолӣ амалӣ менамоянд;
- назоратро аз рӯи чангу гард, гази партовҳо, ҷамъоварии намунаҳо ва таҳлили ҳавои коркардҳои кӯҳӣ ба роҳ мемонанд;
- дар иншооти хизматрасонидашаванда чораҳои фавриро оид ба наҷотдиҳии одамоне, ки дар нақбҳо, коркарди маъданҳои кӯҳӣ, майдончаҳои сохтмонии иншооти зеризаминие, ки ба садамаҳо дучор омадаанд, меандешад, инчунин ёрии аввалия ба онҳо мерасонад;
- дар хомӯш намудани сӯхторҳои зеризаминии баамаломада, рафъ намудани оқибатҳои таркиш, зарбаҳои кӯҳӣ, партовҳои ногаҳонии кӯҳӣ ва газҳо, рахнашавии ҷисмҳои кӯҳӣ ва зериобмонии коркардҳои кӯҳӣ, рафъи оқибатҳои дигар садамаҳо ва гузаронидани чорабиниҳои техникӣ дар иншооти сохтмонии зеризаминӣ дар шароитҳое, ки бо истифода аз воситаҳои ҳифзи изолятсионии роҳҳои нафаскашӣ, инчунин дигар таҷҳизоти наҷотдиҳии кӯҳӣ ва асбобҳои махсус талаб мешавад, иштирок менамоянд;
- санҷишҳои пешгирикунанда оид ба таъминоти омодагии иншооти хизматрасонидашаванда ба наҷот додани одамон ва рафъ намудани садамаҳои эҳтимолиро мегузаронад;
- нақшаҳои рафъи садамаро дар иншооти хизматрасонидашаванда мувофиқа менамоянд;
- хизматрасонии техникии дастгоҳҳои нафасгирии изолятсионӣ, асбобҳои санҷишӣ, воситаҳои алоқаи садамавӣ ва дигар намуди таҷҳизот ва асбобҳои махсусро таъмин менамоянд;
- омӯзиши риоя намудани қоидаҳои рафтори шахсӣ ҳангоми ба вуқӯъ пайвастани садамаҳо ва ташкили иҷрои чорабиниҳо оид ба наҷоти одамон ва рафъи оқибатҳои садамаҳоро ташкил менамоянд.
5) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ бо мақсади татбиқи ваколатҳо дар доираи фаъолияти худ ҳуқуқ доранд:
- тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон маълумотеро, ки барои қабули қарор вобаста ба ҳалли масъалаҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ зарур мебошанд, аз иншооти хизматрасонидашаванда талаб намоянд ва ба даст оранд;
- тибқи тартиби муқарраргардида нишонҳои сарисинагӣ ва мукофотҳои идоравӣ ташкил намуда, бо онҳо шаҳрвандон ва кормандонро сарфароз гардонанд;
- тибқи тартиби муқарраргардида воситаҳои нақлиёти махсус дошта бошанд, ки бо аломатҳои фарқкунанда, чароғакҳои равшанидиҳандаю садоӣ ва воситаҳои алоқа таҷҳизонида шуда бошанд;
- тибқи тартиби муқараргардидаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳолат ва омодагиро ба амалиёт ҳангоми садамаҳо дар муассисаҳо, корхонаҳо ва дигар ташкилотҳо, новобаста аз шакли ташкилию хуқуқии шакли хоҷагидорӣ аз рӯи нақша ё ба таври ногаҳонӣ санҷиш намоянд;
- тибқи тартиби муқарраргардидаи қонун намунаҳои нави техникаи махсусгардонидашуда, таҷҳизот, лавозимот ва воситаҳои ҳифзи аҳолиро қабул намуда, намунаҳои кӯҳнашудаи онҳоро аз истифода хориҷ намоянд;
6) Қарорҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар соҳаи таъмини амният дар иншооти зеризаминӣ ҷиҳати иҷро барои тамоми корхонаҳо, муассисаҳо ва дигар ташкилотҳо новобаста аз шакли моликият ва тобеъияташон ва аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳатмӣ мебошанд.
7) Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, корхонаҳо, муассисаҳо ва дигар ташкилотҳо, новобаста аз шакли моликият ва тобеъияташон, шахсони мансабдор ва аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳангоми ҳалли масъалаҳои таъмини амният дар иншооти зеризаминӣ вазифадоранд, бо қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ҳамкорӣ намоянд.
8) Раиси Кумитаи ҳолатҳои фавқулодца ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар фаъолияти қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ваколатҳои зеринро анҷом медиҳад:
- роҳбарии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро анҷом медиҳад;
- сардори ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро ба вазифа таъин ва аз вазифа озод менамояд;
- Низомномаи шаҳодатномаи шахсии наҷотдиҳандаи кӯҳӣ ва шаҳодатномаи дигар кормандони қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
Низомномаи адои хизмат дар қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
- номгӯи вазифаҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ки ба ҳайати ҳарбикунонидашуда мансуб мебошанд, тасдиқ менамояд;
- дастурамал ва низомномаҳоро бо мақсади нигоҳ доштани омодагии ҷисмонӣ ва психологии кормандони оперативии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
- Низомнома дар бораи таснифоти ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд
- дастурамали таъминоти шайъии ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
- ҷадвали штатии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ бо назардошти баробар донистани вазифаҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва иншооти хизматрасонидашавандаро тасдиқ менамояд;
- Низомнома дар бораи таъминоти пулии ҳайати ҳарбикунонидашудаи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро бо мувофиқаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ҳангоми зарурат бо ташкилоту муассисаҳое, ки бо онҳо шартнома баста мешаванд, тасдиқ менамояд.
- Низомнома дар бораи тартиби тайёрӣ ва аттестатсияи ҳайати шахсии хадамоти наҷотдиҳии кӯҳии ҳарбикунонидашуда ё идоравӣ, ё ин ки дигар сохторҳои махсусгардонидашуда, ки ин вазифаҳоро иҷро менамоянд, бо мувофиқаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ менамояд;
- Низомномаи нуқтаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро бо мувофиқаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мекунад.
3. Ташкили фаъолият
9) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муассисаҳое мебошанд, ки аз ҳисоби маблағҳои бадастомада аз рӯи шартномаҳо фаъолияти худро ба роҳ монда, тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба онҳо тамоми ҳуқуқҳо, меъёрҳои ҳифзи иҷтимоӣ ва ҳуқуқие, ки барои хизматчиёни ҳарбикунонидашуда ва дигар кормандон муқаррар гардидааст, татбиқ мегардад.
10) Ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро мутаносибан сардори ситод ва командири қисм роҳбарӣ менамоянд.
11) Сардори ситод ва командири қисм барои иҷрои вазифаҳои ба зиммаи қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ гузошташуда ва татбиқи сиёсати давлатӣ дар доираи фаъолияти муқарраршуда шахсан масъул мебошанд.
12) Ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро сардори ситод ва командири қисм дар асоси гузориш ба кор қабул ва аз кор озод менамояд.
13) Сардори ситод ва командири қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ӯҳдадоранд:
- вазифаҳоро байни кормандон тақсим намуда, муқаррароти воҳидҳои сохториро тасдиқ намояд;
- хизматчиёни ҳарбикунонидашуда ва дигар кормандонро ба вазифа таъин ва аз вазифа озод намояд.
- гузаронидани хизматро ташкил ва риояи тартиби дохилии сохторро дар реҷаи омодагии шабонарӯзии баст (смена)-и навбатдор ҷиҳати баромад ба наҷотдиҳии одамон ва рафъи садамаҳо таъмин намояд;
- корҳои садамавию наҷотдиҳиро дар иншооте, ки аз тарафи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ хизматрасонӣ карда мешавад тибқи тартиби муқарраргардида сарварӣ намояд;
- корҳоро оид ба пешгирии садамаҳои эҳтимолӣ гузаронида, муҳофизати зиддисадамавии иншооти хизматрасонидашавандаро пурзӯр намояд;
- пуррагардонии қисм, даста, взводро бо ҳайати шахсӣ амалӣ намуда, таъминоти шайъӣ ва пулии ҳайати шахсиро тибқи тартиби муқарраргардида таъмин намояд;
- нақшаи кории солона ва нишондиҳандаҳои фаъолияти қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, инчунин ҳисобот оид ба иҷрои онҳоро тасдиқ намояд;
фаъолияти молиявӣ ва хоҷагидориро тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунгузорӣ амалӣ намояд;
- тибқи тартиби муқарраргардида бо роҳбарони иншооти хизматрасонидашаванда шартномаҳои меҳнатӣ бандад, онҳоро тағйир диҳад ва ё бекор кунад.
14) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро сохторҳои фаврии амалкунанда, таълимӣ ва ёрирасони муҷаҳҳазгардонидашуда ва дигар сохторҳо вобаста ба самти фаъолият ташкил менамоянд.
15) Ба хизматчиёни ҳарбикунонидашуда шаҳодатномаи шахсии наҷотдиҳандаи кӯҳӣ ва ба дигар кормандони қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ шаҳодатнома дода мешавад.
16) Воҳидҳои сохтории фаврии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи начотдиҳии кӯҳӣ аз шӯъбаҳо, нуқтаҳо, взводҳо, дастаҳо ва қисмҳо иборат мебошанд. Қисмҳо ва сохторҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар омодагии доимӣ қарор дошта, ба дигар корҳо ҷалб карда намешаванд.
17) Воҳиди аввалияи фаврии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ шӯъбаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ мебошад, ки аз 6-8 нафар иборат аст, аз он ҷумла ба он командири шӯъба, 4 нафар респираторчӣ ва ронандаи нақлиёти фаврӣ шомил мебошанд. Шӯъба метавонад, вазифаҳои фаврии ҷудогонаро оид ба наҷоти одамон ё рафъи садамаҳо иҷро намояд.
18) Нуқтаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз як ё ду шӯъба иборат буда, корҳои наҷотдиҳиро якҷоя бо аъзои нуқтаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии корхона (иншоот) иҷро мекунанд.
19) Взводи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз се ё чор шӯъба иборат буда, корҳои асосии наҷотдиҳии кӯҳиро дар корхонаҳои (иншоот) хизматрасонидашаванда иҷро мекунад. Ба ҳайати взвод лабораторияи таҳлилии гарду газ дохил мешавад. Взвод аз командири взвод (1-нафар), муовини командири взвод, (1-нафар), мудири лаборатория (1-нафар), лаборант (1-нафар), намунагир (1-нафар) ва танҳо дар взводи алоҳида муҳосиб (1-нафар) дохил карда мешавад.
Ба ҳайати взвод метавонад дохил шавад:
- шӯъбаи ғаввосон - наҷотдиҳандагон;
- гурӯҳи эҳёгарие, ки аз кормандони тиббӣ иборат буда, барои расонидани ёрии фаврии тиббӣ ба маҷрӯҳон пешбинӣ карда шудааст.
20) Взводе, ки ба ҳайати дастаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дохил нест, взводи алоҳида бо ҳуқуқи даста дар ҳайати қисм дониста мешавад.
21) Дастаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз ду ё се взводҳо ва нуқтаҳо иборат буда, таъмини иҷрои тамоми маҷмӯи корҳои наҷотдиҳии кӯҳӣ, пешгирикунанда ва дигар корҳои муҳандисию техникиро дар иншооти хизматрасонӣ иҷро мекунад. Ба ҳайати даста, инчунин, сохторҳои ёрирасон ва муҳандисӣ шомил буда метавонанд.
22) Дастаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ иборат аст аз:
- командири даста (1-нафар);
- муовини командир (1-нафар);
- сармуҳосиб (1-нафар);
- мудири шӯъбаи кадрҳо (1-нафар);
- котиби ҳуҷҷатгузор (1-нафар).
23) Дастае, ки ба ҳайати ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дохил нест, ҳамчун дастаи алоҳида бо ҳуқуқи қисм дониста мешавад.
24) Даста, взводҳои алоҳида ба қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муттаҳид карда мешаванд.
25) Қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз як даста, ё аз ду взводҳо ва нуқтаҳо, аз ҷумла взводи алоҳида иборат буда, таъмини иҷрои тамоми маҷмӯи корҳои наҷотдиҳии кӯҳӣ, пешгирикунанда ва дигар корҳои муҳандисию техникиро дар иншооти хизматрасонӣ иҷро мекунад. Ба ҳайати қисм, инчунин, сохторҳои ёрирасон ва муҳандисӣ шомил буда метавонанд.
26) Қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ иборат аст аз:
- командири қисм (1-нафар);
- муовини командир оид ба корҳои махсус (1-нафар);
- муовини командир оид ба таълим (1-нафар);
- сармуҳосиб (1-нафар);
- мудири шӯъбаи кадрҳо (1-нафар);
- хазинадор (1-нафар);
- котиби ҳуҷҷатгузор (1-нафар).
27) Қисме, ки ба ҳайати ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дохил нест, ҳамчун қисми алоҳида бо ҳуқуқи ситоди қисмҳо дониста мешавад.
28) Роҳбарии фаъолияти фаврӣ, пешгирикунанда ва дигар намудҳои муҳандисию техникии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ амалӣ мегардонад.
29) Фаъолияти меҳнатии хизматчиёни ҳарбикунонидашуда ва дигар кормандон дар қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон танзим карда мешавад.
30) Пуррагардонии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ мутобиқи Низомномаи адои хизмат дар қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ сурат мегирад.
31) Амалиёти сохторҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ҳуқуқҳо, ӯҳдадориҳо, масъулият ва дараҷаи хатарнокии рухсатдодашудаи оперативӣ ҳангоми гузаронидани корҳои садамавию наҷотдиҳӣ тибқи оинномаҳое, ки аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мегардад, ба танзим дароварда мешаванд.
32) Чораҳои масъулияти интизомии ҳайати шахсии ҳарбикунонидашудаи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз тарафи Оинномаи интизомии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ки аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешавад, муқаррар мегардад.
33) Бо мақсади нигоҳ доштани омодагии ҷисмонӣ ва психологии кормандони оперативии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, машқдиҳии онҳо гузаронида мешавад.
34) Ҷиҳати баҳодиҳии сатҳи касбию тахассусӣ ва саҳми меҳнатии ҳайати шахсӣ таснифоти онҳо муқаррар карда мешавад. Тартиби тасдиқ ва додани таснифотро Низомнома дар бораи таснифоти ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муқаррар менамояд.
35) Ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ҳангоми иҷрои вазифаҳои хизматӣ ӯҳдадоранд, ки либоси махсус пӯшанд. Тартиб, намуд, мӯҳлати пӯшидан ва додани либоси махсус аз рӯи Дастурамали таъминоти шайъии ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муқаррар мегардад.
36) Музди меҳнати кормандони ҳайати фармондеҳӣ ва қатории қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ҳавасмандгардонии моддии онҳо ҷиҳати омодагии баланд ва самарабахшии амалиёт ҳангоми наҷотдиҳии одамон, инчунин пардохти мукофотҳо, имтиёзҳо ва ҷубронпулӣ дар ҳаҷме, ки барои дараҷаҳои дахлдори коргарон, мутахассисон ва роҳбарони иншооте, ки хизматрасонӣ карда мешавад, муқаррар гардидааст, амалӣ карда мешавад.
37) Санҷиши дониши роҳбарият, ҳайати ҳарбикунонидашуда ва хизматчиёни хадамоти наҷотдиҳии кӯҳии ҳарбикунонидашуда ё идоравӣ ё ин ки дигар сохторҳои махсусгардонидашуда, ки ин вазифаҳоро аз рӯи оинномаҳо, ҳуҷҷатҳои меъёрӣ, дастурамалҳо оид ба тарзу усулҳои иҷрои бехатарии корҳо амалӣ менамоянд, аз тарафи комиссияи аттестатсионии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ бо иштироки намояндаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон гузаронида мешавад. Пеш аз аттестатсияи ҳайати шахсии хадамоти наҷотдиҳии кӯҳии ҳарбикунонидашуда ё идоравӣ, ё ин ки дигар сохторҳои махсусгардонидашуда, ки ин вазифаҳоро иҷро менамоянд, тайёрии онҳо аз рӯи барномаҳои махсус, ки бо Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳури Тоҷикистон мувофиқа гардидаанд, гузаронида мешавад.
38) Ҷойгиршавии сохторҳои ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар шаҳри Норак бо мувофиқа намудан бо Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
39) Суроғаи ҳуқуқии ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон - 735706, шаҳри Хуҷанд, кӯчаи Дилбар Раҳимова, 22 ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ - 735300, шаҳри Норак, минтақаи истеҳсолӣ мебошад.
40) Ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Хучанд ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар шаҳри Норак шахсони ҳуқуқӣ буда, дорои мӯҳр бо тасвири Нишони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва номи худ, дигар мӯҳрҳо, штампҳо ва бланкҳои (варақаҳои) намунаи муқарраргардида ва суратҳисобҳо мебошанд, ки мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон кушода шудаанд.
Бо қарори Ҳукумати
Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз 1 августи соли 2011, № 369
тасдиқ шудааст
Низомномаи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
1. Муқаррароти умумӣ
1) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (минбаъд-қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ) сохторҳои махсусгардонидашудаи давлатӣ буда, бо тартиби муқарраргардида хизматрасонии наҷотдиҳии кӯҳиро дар иншооти саноати кӯҳкорӣ, сохтмон ва истифодабарии нақбҳо, иншооти гидроэнергетикию гидротехникӣ, инчунин дигар иншооти шаклҳои гуногуни моликият, ки корҳои кӯҳӣ мегузаронанд ва ё коркардҳои кӯҳии зеризаминӣ доранд, амалӣ менамоянд.
2) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар фаъолияти худ Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҷҳурии Тоҷикистон, фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои ҳуқуқии байналмилалии зътирофнамудаи Тоҷикистон ва ин Низомномаро ба роҳбарӣ мегиранд.
3) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ фаъолияти худро дар ҳамкорӣ бо дигар мақомоти марказии ҳокимияти иҷроия, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва дигар ташкилотҳо, корхонаҳо амалӣ месозанд.
2. Ваколатҳо
4) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ваколатҳои зеринро анҷом медиҳанд:
- лоиҳаҳои санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, нақшаи корӣ ва нишондиҳандаҳои фаъолиятро таҳия ва пешниҳод менамоянд;
- дар ҳолати омодагии доимӣ нигоҳ доштани қувва ва воситаҳое, ки барои рафъ намудани оқибатҳои ҳолатҳои фавқулодда дар иншооти зеризаминӣ пешбинӣ шудаанд, иштирок менамоянд;
- взводҳои алоҳидаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва гурӯҳҳои ихтиёрии ёрирасони наҷотдиҳии кӯҳиро дар ҷараёни анҷом додани корҳои наҷотдиҳӣ ва дигар корҳои таъхирнопазир оид ба рафъи оқибатҳои ҳолатҳои фавқулодда дар иншооти зеризаминӣ идора мекунанд; тайёрии ҳайати роқбарикунандаи взводҳои алоҳидаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, гурӯҳҳои ихтиёрии ёрирасони наҷотдиҳӣ ва дигар кормандони муҳандисию техникии соҳаи кӯҳкорӣ оид ба садамаҳои зеризаминӣ ва амалҳои онҳоро дар ҳолатҳои фавқулодда дар иншооти зеризаминд ташкил менамоянд;
- барномаҳои таълимию методиро оид ба тайёрии ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашуда ва гурӯҳҳои ихтиёрии ёрирасони наҷотдиҳиро ба садамаҳои зеризаминӣ дар иншооти зеризаминӣ таҳия, мувофиқа ва тасдиқ менамоянд;
- ҷиҳати муҷаҳҳазгардонӣ, интиқоли лавозимот, таҷҳизот, механизмҳо ва дигар амвол бо ташкилоту муассисаҳое, ки дорои иншооти зеризаминӣ мебошанд, шартномаҳо мебандад;
- дар хомӯш намудани сӯхторҳои баамаломадаи рӯизаминӣ, ки ба иншооти зеризаминӣ таҳдид менамоянд ва ё ҳаёти одамон дар ин ҷойҳо зери хавф қарор мегирад, иштирок менамоянд;
- оид ба гузаронидани тадқиқоти пешгирикунандаи нақбҳо, коркардҳои кӯҳӣ барои пешгирӣ намудан, рафъи садамаҳои эҳтимолӣ ва гузаронидани корҳои садамавию наҷотдиҳӣ ва дигар корҳои таъхирнопазир нақшаи чорабиниҳоро таҳия менамоянд;
- гузаронидани корҳои ғайрисадамавӣ ва озмоиширо дар нақбҳо ва иншооти зеризаминӣ вобаста ба омодасозии онҳо барои наҷоти одамон ва рафъ намудани садамаҳои эҳтимолӣ амалӣ менамоянд;
- назоратро аз рӯи чангу гард, гази партовҳо, ҷамъоварии намунаҳо ва таҳлили ҳавои коркардҳои кӯҳӣ ба роҳ мемонанд;
- дар иншооти хизматрасонидашаванда чораҳои фавриро оид ба наҷотдиҳии одамоне, ки дар нақбҳо, коркарди маъданҳои кӯҳӣ, майдончаҳои сохтмонии иншооти зеризаминие, ки ба садамаҳо дучор омадаанд, меандешад, инчунин ёрии аввалия ба онҳо мерасонад;
- дар хомӯш намудани сӯхторҳои зеризаминии баамаломада, рафъ намудани оқибатҳои таркиш, зарбаҳои кӯҳӣ, партовҳои ногаҳонии кӯҳӣ ва газҳо, рахнашавии ҷисмҳои кӯҳӣ ва зериобмонии коркардҳои кӯҳӣ, рафъи оқибатҳои дигар садамаҳо ва гузаронидани чорабиниҳои техникӣ дар иншооти сохтмонии зеризаминӣ дар шароитҳое, ки бо истифода аз воситаҳои ҳифзи изолятсионии роҳҳои нафаскашӣ, инчунин дигар таҷҳизоти наҷотдиҳии кӯҳӣ ва асбобҳои махсус талаб мешавад, иштирок менамоянд;
- санҷишҳои пешгирикунанда оид ба таъминоти омодагии иншооти хизматрасонидашаванда ба наҷот додани одамон ва рафъ намудани садамаҳои эҳтимолиро мегузаронад;
- нақшаҳои рафъи садамаро дар иншооти хизматрасонидашаванда мувофиқа менамоянд;
- хизматрасонии техникии дастгоҳҳои нафасгирии изолятсионӣ, асбобҳои санҷишӣ, воситаҳои алоқаи садамавӣ ва дигар намуди таҷҳизот ва асбобҳои махсусро таъмин менамоянд;
- омӯзиши риоя намудани қоидаҳои рафтори шахсӣ ҳангоми ба вуқӯъ пайвастани садамаҳо ва ташкили иҷрои чорабиниҳо оид ба наҷоти одамон ва рафъи оқибатҳои садамаҳоро ташкил менамоянд.
5) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ бо мақсади татбиқи ваколатҳо дар доираи фаъолияти худ ҳуқуқ доранд:
- тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон маълумотеро, ки барои қабули қарор вобаста ба ҳалли масъалаҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ зарур мебошанд, аз иншооти хизматрасонидашаванда талаб намоянд ва ба даст оранд;
- тибқи тартиби муқарраргардида нишонҳои сарисинагӣ ва мукофотҳои идоравӣ ташкил намуда, бо онҳо шаҳрвандон ва кормандонро сарфароз гардонанд;
- тибқи тартиби муқарраргардида воситаҳои нақлиёти махсус дошта бошанд, ки бо аломатҳои фарқкунанда, чароғакҳои равшанидиҳандаю садоӣ ва воситаҳои алоқа таҷҳизонида шуда бошанд;
- тибқи тартиби муқараргардидаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳолат ва омодагиро ба амалиёт ҳангоми садамаҳо дар муассисаҳо, корхонаҳо ва дигар ташкилотҳо, новобаста аз шакли ташкилию хуқуқии шакли хоҷагидорӣ аз рӯи нақша ё ба таври ногаҳонӣ санҷиш намоянд;
- тибқи тартиби муқарраргардидаи қонун намунаҳои нави техникаи махсусгардонидашуда, таҷҳизот, лавозимот ва воситаҳои ҳифзи аҳолиро қабул намуда, намунаҳои кӯҳнашудаи онҳоро аз истифода хориҷ намоянд;
6) Қарорҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар соҳаи таъмини амният дар иншооти зеризаминӣ ҷиҳати иҷро барои тамоми корхонаҳо, муассисаҳо ва дигар ташкилотҳо новобаста аз шакли моликият ва тобеъияташон ва аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳатмӣ мебошанд.
7) Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, корхонаҳо, муассисаҳо ва дигар ташкилотҳо, новобаста аз шакли моликият ва тобеъияташон, шахсони мансабдор ва аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳангоми ҳалли масъалаҳои таъмини амният дар иншооти зеризаминӣ вазифадоранд, бо қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ҳамкорӣ намоянд.
8) Раиси Кумитаи ҳолатҳои фавқулодца ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар фаъолияти қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ваколатҳои зеринро анҷом медиҳад:
- роҳбарии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро анҷом медиҳад;
- сардори ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро ба вазифа таъин ва аз вазифа озод менамояд;
- Низомномаи шаҳодатномаи шахсии наҷотдиҳандаи кӯҳӣ ва шаҳодатномаи дигар кормандони қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
Низомномаи адои хизмат дар қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
- номгӯи вазифаҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ки ба ҳайати ҳарбикунонидашуда мансуб мебошанд, тасдиқ менамояд;
- дастурамал ва низомномаҳоро бо мақсади нигоҳ доштани омодагии ҷисмонӣ ва психологии кормандони оперативии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
- Низомнома дар бораи таснифоти ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд
- дастурамали таъминоти шайъии ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро тасдиқ менамояд;
- ҷадвали штатии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ бо назардошти баробар донистани вазифаҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва иншооти хизматрасонидашавандаро тасдиқ менамояд;
- Низомнома дар бораи таъминоти пулии ҳайати ҳарбикунонидашудаи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро бо мувофиқаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ҳангоми зарурат бо ташкилоту муассисаҳое, ки бо онҳо шартнома баста мешаванд, тасдиқ менамояд.
- Низомнома дар бораи тартиби тайёрӣ ва аттестатсияи ҳайати шахсии хадамоти наҷотдиҳии кӯҳии ҳарбикунонидашуда ё идоравӣ, ё ин ки дигар сохторҳои махсусгардонидашуда, ки ин вазифаҳоро иҷро менамоянд, бо мувофиқаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ менамояд;
- Низомномаи нуқтаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро бо мувофиқаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мекунад.
3. Ташкили фаъолият
9) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муассисаҳое мебошанд, ки аз ҳисоби маблағҳои бадастомада аз рӯи шартномаҳо фаъолияти худро ба роҳ монда, тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба онҳо тамоми ҳуқуқҳо, меъёрҳои ҳифзи иҷтимоӣ ва ҳуқуқие, ки барои хизматчиёни ҳарбикунонидашуда ва дигар кормандон муқаррар гардидааст, татбиқ мегардад.
10) Ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро мутаносибан сардори ситод ва командири қисм роҳбарӣ менамоянд.
11) Сардори ситод ва командири қисм барои иҷрои вазифаҳои ба зиммаи қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ гузошташуда ва татбиқи сиёсати давлатӣ дар доираи фаъолияти муқарраршуда шахсан масъул мебошанд.
12) Ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро сардори ситод ва командири қисм дар асоси гузориш ба кор қабул ва аз кор озод менамояд.
13) Сардори ситод ва командири қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ӯҳдадоранд:
- вазифаҳоро байни кормандон тақсим намуда, муқаррароти воҳидҳои сохториро тасдиқ намояд;
- хизматчиёни ҳарбикунонидашуда ва дигар кормандонро ба вазифа таъин ва аз вазифа озод намояд.
- гузаронидани хизматро ташкил ва риояи тартиби дохилии сохторро дар реҷаи омодагии шабонарӯзии баст (смена)-и навбатдор ҷиҳати баромад ба наҷотдиҳии одамон ва рафъи садамаҳо таъмин намояд;
- корҳои садамавию наҷотдиҳиро дар иншооте, ки аз тарафи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ хизматрасонӣ карда мешавад тибқи тартиби муқарраргардида сарварӣ намояд;
- корҳоро оид ба пешгирии садамаҳои эҳтимолӣ гузаронида, муҳофизати зиддисадамавии иншооти хизматрасонидашавандаро пурзӯр намояд;
- пуррагардонии қисм, даста, взводро бо ҳайати шахсӣ амалӣ намуда, таъминоти шайъӣ ва пулии ҳайати шахсиро тибқи тартиби муқарраргардида таъмин намояд;
- нақшаи кории солона ва нишондиҳандаҳои фаъолияти қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, инчунин ҳисобот оид ба иҷрои онҳоро тасдиқ намояд;
фаъолияти молиявӣ ва хоҷагидориро тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунгузорӣ амалӣ намояд;
- тибқи тартиби муқарраргардида бо роҳбарони иншооти хизматрасонидашаванда шартномаҳои меҳнатӣ бандад, онҳоро тағйир диҳад ва ё бекор кунад.
14) Қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро сохторҳои фаврии амалкунанда, таълимӣ ва ёрирасони муҷаҳҳазгардонидашуда ва дигар сохторҳо вобаста ба самти фаъолият ташкил менамоянд.
15) Ба хизматчиёни ҳарбикунонидашуда шаҳодатномаи шахсии наҷотдиҳандаи кӯҳӣ ва ба дигар кормандони қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ шаҳодатнома дода мешавад.
16) Воҳидҳои сохтории фаврии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи начотдиҳии кӯҳӣ аз шӯъбаҳо, нуқтаҳо, взводҳо, дастаҳо ва қисмҳо иборат мебошанд. Қисмҳо ва сохторҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар омодагии доимӣ қарор дошта, ба дигар корҳо ҷалб карда намешаванд.
17) Воҳиди аввалияи фаврии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ шӯъбаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ мебошад, ки аз 6-8 нафар иборат аст, аз он ҷумла ба он командири шӯъба, 4 нафар респираторчӣ ва ронандаи нақлиёти фаврӣ шомил мебошанд. Шӯъба метавонад, вазифаҳои фаврии ҷудогонаро оид ба наҷоти одамон ё рафъи садамаҳо иҷро намояд.
18) Нуқтаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз як ё ду шӯъба иборат буда, корҳои наҷотдиҳиро якҷоя бо аъзои нуқтаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии корхона (иншоот) иҷро мекунанд.
19) Взводи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз се ё чор шӯъба иборат буда, корҳои асосии наҷотдиҳии кӯҳиро дар корхонаҳои (иншоот) хизматрасонидашаванда иҷро мекунад. Ба ҳайати взвод лабораторияи таҳлилии гарду газ дохил мешавад. Взвод аз командири взвод (1-нафар), муовини командири взвод, (1-нафар), мудири лаборатория (1-нафар), лаборант (1-нафар), намунагир (1-нафар) ва танҳо дар взводи алоҳида муҳосиб (1-нафар) дохил карда мешавад.
Ба ҳайати взвод метавонад дохил шавад:
- шӯъбаи ғаввосон - наҷотдиҳандагон;
- гурӯҳи эҳёгарие, ки аз кормандони тиббӣ иборат буда, барои расонидани ёрии фаврии тиббӣ ба маҷрӯҳон пешбинӣ карда шудааст.
20) Взводе, ки ба ҳайати дастаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дохил нест, взводи алоҳида бо ҳуқуқи даста дар ҳайати қисм дониста мешавад.
21) Дастаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз ду ё се взводҳо ва нуқтаҳо иборат буда, таъмини иҷрои тамоми маҷмӯи корҳои наҷотдиҳии кӯҳӣ, пешгирикунанда ва дигар корҳои муҳандисию техникиро дар иншооти хизматрасонӣ иҷро мекунад. Ба ҳайати даста, инчунин, сохторҳои ёрирасон ва муҳандисӣ шомил буда метавонанд.
22) Дастаи ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ иборат аст аз:
- командири даста (1-нафар);
- муовини командир (1-нафар);
- сармуҳосиб (1-нафар);
- мудири шӯъбаи кадрҳо (1-нафар);
- котиби ҳуҷҷатгузор (1-нафар).
23) Дастае, ки ба ҳайати ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дохил нест, ҳамчун дастаи алоҳида бо ҳуқуқи қисм дониста мешавад.
24) Даста, взводҳои алоҳида ба қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муттаҳид карда мешаванд.
25) Қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз як даста, ё аз ду взводҳо ва нуқтаҳо, аз ҷумла взводи алоҳида иборат буда, таъмини иҷрои тамоми маҷмӯи корҳои наҷотдиҳии кӯҳӣ, пешгирикунанда ва дигар корҳои муҳандисию техникиро дар иншооти хизматрасонӣ иҷро мекунад. Ба ҳайати қисм, инчунин, сохторҳои ёрирасон ва муҳандисӣ шомил буда метавонанд.
26) Қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ иборат аст аз:
- командири қисм (1-нафар);
- муовини командир оид ба корҳои махсус (1-нафар);
- муовини командир оид ба таълим (1-нафар);
- сармуҳосиб (1-нафар);
- мудири шӯъбаи кадрҳо (1-нафар);
- хазинадор (1-нафар);
- котиби ҳуҷҷатгузор (1-нафар).
27) Қисме, ки ба ҳайати ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дохил нест, ҳамчун қисми алоҳида бо ҳуқуқи ситоди қисмҳо дониста мешавад.
28) Роҳбарии фаъолияти фаврӣ, пешгирикунанда ва дигар намудҳои муҳандисию техникии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳиро ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ амалӣ мегардонад.
29) Фаъолияти меҳнатии хизматчиёни ҳарбикунонидашуда ва дигар кормандон дар қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ тибқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон танзим карда мешавад.
30) Пуррагардонии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ мутобиқи Низомномаи адои хизмат дар қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ сурат мегирад.
31) Амалиёти сохторҳои қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ҳуқуқҳо, ӯҳдадориҳо, масъулият ва дараҷаи хатарнокии рухсатдодашудаи оперативӣ ҳангоми гузаронидани корҳои садамавию наҷотдиҳӣ тибқи оинномаҳое, ки аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ мегардад, ба танзим дароварда мешаванд.
32) Чораҳои масъулияти интизомии ҳайати шахсии ҳарбикунонидашудаи қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ аз тарафи Оинномаи интизомии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ки аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешавад, муқаррар мегардад.
33) Бо мақсади нигоҳ доштани омодагии ҷисмонӣ ва психологии кормандони оперативии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, машқдиҳии онҳо гузаронида мешавад.
34) Ҷиҳати баҳодиҳии сатҳи касбию тахассусӣ ва саҳми меҳнатии ҳайати шахсӣ таснифоти онҳо муқаррар карда мешавад. Тартиби тасдиқ ва додани таснифотро Низомнома дар бораи таснифоти ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муқаррар менамояд.
35) Ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ ҳангоми иҷрои вазифаҳои хизматӣ ӯҳдадоранд, ки либоси махсус пӯшанд. Тартиб, намуд, мӯҳлати пӯшидан ва додани либоси махсус аз рӯи Дастурамали таъминоти шайъии ҳайати шахсии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ муқаррар мегардад.
36) Музди меҳнати кормандони ҳайати фармондеҳӣ ва қатории қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ, ҳавасмандгардонии моддии онҳо ҷиҳати омодагии баланд ва самарабахшии амалиёт ҳангоми наҷотдиҳии одамон, инчунин пардохти мукофотҳо, имтиёзҳо ва ҷубронпулӣ дар ҳаҷме, ки барои дараҷаҳои дахлдори коргарон, мутахассисон ва роҳбарони иншооте, ки хизматрасонӣ карда мешавад, муқаррар гардидааст, амалӣ карда мешавад.
37) Санҷиши дониши роҳбарият, ҳайати ҳарбикунонидашуда ва хизматчиёни хадамоти наҷотдиҳии кӯҳии ҳарбикунонидашуда ё идоравӣ ё ин ки дигар сохторҳои махсусгардонидашуда, ки ин вазифаҳоро аз рӯи оинномаҳо, ҳуҷҷатҳои меъёрӣ, дастурамалҳо оид ба тарзу усулҳои иҷрои бехатарии корҳо амалӣ менамоянд, аз тарафи комиссияи аттестатсионии қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ бо иштироки намояндаи Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон гузаронида мешавад. Пеш аз аттестатсияи ҳайати шахсии хадамоти наҷотдиҳии кӯҳии ҳарбикунонидашуда ё идоравӣ, ё ин ки дигар сохторҳои махсусгардонидашуда, ки ин вазифаҳоро иҷро менамоянд, тайёрии онҳо аз рӯи барномаҳои махсус, ки бо Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳури Тоҷикистон мувофиқа гардидаанд, гузаронида мешавад.
38) Ҷойгиршавии сохторҳои ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар шаҳри Норак бо мувофиқа намудан бо Сарраёсати назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
39) Суроғаи ҳуқуқии ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон - 735706, шаҳри Хуҷанд, кӯчаи Дилбар Раҳимова, 22 ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ - 735300, шаҳри Норак, минтақаи истеҳсолӣ мебошад.
40) Ситоди қисмҳои ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Хучанд ва қисми ҳарбикунонидашудаи наҷотдиҳии кӯҳӣ дар шаҳри Норак шахсони ҳуқуқӣ буда, дорои мӯҳр бо тасвири Нишони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва номи худ, дигар мӯҳрҳо, штампҳо ва бланкҳои (варақаҳои) намунаи муқарраргардида ва суратҳисобҳо мебошанд, ки мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон кушода шудаанд.