Барномаи рушди соҳаи тухмипарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2010-2014 аз 28 майи соли соли 2009 № 297

Санаи амалкуни:

Ҳолати ҳуҷҷат: Амалкунанда

Бо қарори Ҳукумати

Ҷумҳурии Тоҷикистон

аз "28" майи соли 2009 №297

тасдиқ шудааст

Бо қарори Ҳукумати

Ҷумҳурии Тоҷикистон

аз "28" майи соли 2009 №297

тасдиқ шудааст

Барномаи рушди соҳаи тухмипарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2010-2014

Муқаддима

Ҳосилнокии зироатҳои кишоварзӣ ва истеҳсоли ҷамъулҷамъи маҳсулот аз навъҳои парваришёбанда, ҳамчунин маводи тухмӣ ва шинондашаванда вобастагӣ дорад. Аз ин рӯ таъмин намудани хоҷагиҳои мамлакат бо маводи тухмии сертификатсиякунонидаи баландҳосили мутобиқкунонидашуда ба омилҳои биотикӣ ва абиотикии навъҳои растаниҳо бо ирсияти устувор, яке аз вазифаҳои афзалиятнок дар тараққиёти соҳаи кишоварзӣ ва баланд бардоштани некӯаҳволии аҳолии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Ҳалли вазифаи мазкур қабули маҷмӯи тадбирҳоеро тақозо мекунад, ки дар худ ихтирои навъ ва интродуксияи навъҳои нави серҳосили зироатҳои кишоварзӣ, саривақт гузаронидани навъсанҷӣ ва ноҳиябандӣ намудани навъҳои беҳтарин, ташкили тухмипарварии ибтидоии навъҳои бақайдгирифташуда бо мақсади ҳифзи хусусиятҳои генетикии онҳо, истеҳсол, коркард, сертификатсиякунонӣ ва маркетинги тухмиро дар бар мегирад.

Шароитҳои мусоиди хоку иқлими Тоҷикистон имконият медиҳад, ки на танҳо бозори дохилӣ бо тухмиии навъу дурагаҳои баландҳосили растаниҳо таъмин карда шавад, балки тухмиҳо барои фурӯш берун аз ҳудуди мамлакат низ истеҳсол карда шаванд. Тухмипарварӣ бояд натанҳо барои таъмини бозори дохилӣ, балки содирот низ нигаронида шавад ва чунин муносибат имконият медиҳад, ки самаранокии соҳа ва даромаднокии истеҳсолот моҳиятан баланд бардошта шавад.

Дар гузаштаи начандон дур селексия ва тухмипарварӣ ба пуррагӣ аз ҳисоби буҷети давлат маблағгузорӣ мегардид, вале бар асари дар мамлакат ба амал омадани ислоҳоти иқтисодӣ маблағгузории ин соҳаҳо якбора кам гардид. Дар мамлакат дар баробари тухмипарварии ҷамъиятии бартаридошта сектори хусусии тухмипарварӣ ба миён омад, ки дар зинаи ибтидоии тараққиёт қарор дорад. Хоҷагиҳои алоҳидаи тухмипарварӣ дар интродуксияи навъҳои нав, бахусус зироатҳои ғалладонагӣ ва сабзавот, санҷиш, афзункунӣ ва фурӯши тухмиҳо, чи дар дохили мамлакат ва чи берун аз он натиҷаҳои хуб ба даст меоранд. Вале дар сатҳи ҷумҳурӣ вазъи имрӯзаи тухмипарварӣ ба талаботи истеҳсолот ҷавоб намедиҳад ва аз ин рӯ таҳияи ногузири Барномаи давлатии рушди соҳа ба миён омадаст.

Барномаи давлатии рушди соҳаи тухмипарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон (минбаъд Барнома) масъалаҳои зеринро дар бар мегирад:

1. Селексия ва тухмипарварии ибтидоии зироатҳои афзалиятнок;

2. Назорати фитосанитарӣ ва карантини растаниҳо;

3. Гузаронидани санҷиши расмии навъҳои нав бо мақсади ноҳиябандӣ ва истифодаи тиҷоратӣ;

4. Назорати сифат ва сертификатсиякунонии маводи тухмӣ;

...

Утверждена

 Постановлением Правительства

Республики Таджикистан

 от 28 мая 2009 года №297

Утверждена

 Постановлением Правительства

Республики Таджикистан

 от 28 мая 2009 года №297

ПРОГРАММА РАЗВИТИЯ ОТРАСЛИ СЕМЕНОВОДСТВА В РЕСПУБЛИКЕ ТАДЖИКИСТАН

Введение

Урожайность сельскохозяйственных культур и валовое производство продукции непосредственно зависят от возделываемых сортов, а также качества семенного и посадочного материала. Поэтому обеспечение хозяйств страны сертифицированным семенным материалом высокоурожайных" адаптированных к биотическим и абиотическим факторам сортов растений с устойчивой наследственностью является одним из приоритетных задач в развитии сельского хозяйства и повышения благосостояния населения Таджикистана. Решение данной задачи требует принятия комплексных мер, включающих в себя выведение и интродукцию новых высокоурожайных сортов сельскохозяйственных культур, своевременное проведение сортоиспытания и районирования лучших образцов, организацию первичного семеноводства зарегистрированных сортов с целью поддержания их генетических особенностей, производства, переработки, сертификации и маркетинга семян.

Благоприятные почвенно-климатические условия Таджикистана позволяют не только обеспечить внутренний рынок семенами высокоурожайных сортов и гибридов растений, но и производить семена для реализации за пределами страны. Семеноводство должно быть ориентировано не только на обеспечение внутреннего рынка, но и на экспорт, и такой подход позволит существенно повысить эффективность отрасли и рентабельность производства.

Раньше селекция и семеноводство полностью финансировались за счет государственного бюджета, но в силу происходящих в стране экономических реформ финансирование этих отраслей резко сократилось. В стране, на ряду с ранее доминирующим общественным семеноводством появился частный семеноводческий сектор, который находится в стадии первоначального развития. Отдельные семеноводческие хозяйства достигают хороших результатов в интродукции новых сортов, особенно зерновых и овощных культур, их испытании, размножении и реализации семян как внутри страны, так и за ее пределами. Но в целом, нынешнее состояние семеноводства в Таджикистане не отвечает требованиям производства, в связи с чем и возникла острая необходимость в разработке Государственной программы развития отрасли.

Государственная программа развития семеноводства в Республике Таджикистан (далее Программа) охватывает:

1. Селекцию и первичное семеноводство приоритетных культур;

2. Фитосанитарный контроль и карантин растений;

3. Проведение официальных испытании новых сортов с целью районирования и коммерческого использования;

4. Контроль качества и сертификацию семенного материала;

...