Бо қарори Ҳукумати
Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз "31" октябри соли 2014, № 691
тасдиқ шудааст
Бо қарори Ҳукумати
Ҷумҳурии Тоҷикистон
аз "31" октябри соли 2014, № 691
тасдиқ шудааст
Барномаи мутобиқгардонии иқтисодиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон бинобар узвият дар Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС)
Муқаддима
Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) 1 январи соли 1995 таъсис ёфтааст ва ҳадафи асосии он соддагардонии савдои байналмилалӣ, таъмини баробарҳуқуқӣ ва шаффофият, мусоидат намудан ба рушди босуботи иқтисодӣ ва дар асоси ин баланд бардоштани сатҳи некӯаҳволии мардум мебошад. Давлатҳои аъзои СУС ин вазифаҳоро тавассути назорати иҷрои талаботи созишномаҳои бисёрҷониба бо дарназардошти гузаронидани гуфтушунидҳои бисёрҷониба, ба танзим даровардани савдо тибқи қоидаҳои СУС, дастгирии кишварҳои рӯ ба инкишоф ва таҳқиқи умумии сиёсати иқтисодии ҳамаи давлатҳои аъзо иҷро менамоянд.
Созишномаҳои СУС доираи васеи фаъолиятро дар бар гирифта, аз принсипҳои умумӣ ва бунёдӣ барои ҳамаи давлатҳои аъзои ин созмон иборат мебошад. Маҳз ҳамин принсипҳо заминаи бисёрҷонибаи низоми тиҷоратии СУС-ро ташкил медиҳанд. Айни замон 160 кишвар ба ин созмон қабул гардида, 27 кишвари дигар ба сифати нозирон қарор доранд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон узви 159-уми ин созмон буда, барои ноил шудан ба ин мақсад давраи тӯлонии гуфтушунидҳоро анҷом додааст. Таҷрибаи ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки раванди дохилшавӣ хеле мураккаб мебошад ва ба кишварҳои нозир зарур аст, ки қонунгузории ҷории худро ба талаботу меъёрҳои СУС мутобиқ намуда, бо давлатҳои аъзо оид ба низоми савдои хориҷӣ, шароитҳои дастрасӣ ба бозори мол ва хизматрасониҳо, ҷанбаҳои тиҷоратии ҳуқуқҳои моликияти зеҳнӣ, ҳимояи ҳуқуқҳои истеҳсолкунанда ва дигар самтҳо гуфтушунидҳо баргузор намоянд.
Бо мақсади зарурати узвият дар ин созмон Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон моҳи майи соли 2001 мактуби дархостиро ба Котиботи СУС оид ба нияти дохил шудан ба Созмони умумиҷаҳонии савдо ирсол намуд. Моҳи июли соли 2001 Шӯрои генералии СУС дар ҷаласаи худ дархости Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро баррасӣ намуда, оид ба таъсис додани Гурӯҳи корӣ доир ба баррасии масъалаи дохилшавии кишвари мо ба СУС ва ба Тоҷикистон додани мақоми кишвари нозир, қарор қабул намуд.
Аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати тезонидани раванди дохилшавии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба СУС шароити мусоид фароҳам оварда шуд. Ҷиҳати иҷрои супоришҳои Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Вазорати рушди иқтисод ва савдо якҷоя бо идораҳои манфиатдор корҳои мушаххасро ба анҷом расониданд.
Аз ҷумла, масъалаи ташкил ва ҳамоҳангсозии раванди дохилшавии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба СУС, инчунин ҳамоҳангсозии фаъолияти мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ дар татбиқи ҳамкорӣ бо СУС ба зиммаи Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон вогузор карда шуд.
Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 7 сентябри соли 2001 Комиссияи байниидоравӣ оид ба омодагии раванди дохилшавии Тоҷикистон ба СУС таъсис дода шуд. Бо мақсади мутобиқ намудани қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба меъёрҳои СУС корҳои зиёд ба анҷом расонида шуд. Дар ҷумҳурӣ заминаи мустаҳками меъёрию ҳуқуқии ба талаботи ҳуқуқи байналмилалӣ ҷавобгӯй ташкил карда шуд.
Вохӯриву мулоқоти намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон бо давлатҳои аъзои СУС оид ба масоили дохилшавӣ ба Созмони Умумиҷаҳонии Савдо дар ду самт гузаронида мешуданд: мулоқоти дуҷониба ва бисёрҷониба. Дар давоми 9 даври гуфтушунидҳо, намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба 1300 дархосту саволҳои давлатҳои аъзои СУС ҷавоб доданд. Дар ин раванд Ҷумҳурии Тоҷикистон 6 гуфтушунидҳои дуҷониба оид ба масоили дастрасӣ ба бозори хизматрасонӣ ва 13 гуфтушунидҳои дуҷониба оид ба масоили дастрасӣ ба бозори молҳоро гузаронида, протоколҳои дахлдорро ба имзо расонид.
...