Дохилшавӣ

Консепсияи рушди фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 декабри соли 2005, № 501

Санаи амалкуни:

Ҳолати ҳуҷҷат: Амалкунанда

Бо қарори Ҳукумати

Ҷумҳурии Тоҷикистон

аз 30 декабри соли 2005 № 501

тасдиқ шудааст

Бо қарори Ҳукумати

Ҷумҳурии Тоҷикистон

аз 30 декабри соли 2005 № 501

тасдиқ шудааст

Консепсияи рушди фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон

Муқаддима

Консепсияи рушди фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон самтҳои асоси ва афзалиятноки рушди фарҳанг ва ҳаёти иҷтимоию фарҳангиро дар бар мегирад.

Консепсияи рушди фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунгузории соҳаи фарҳанг, маориф да санадҳои ҳуқуқи байналмилалие, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф кардааст, инчунин асарҳои илми - таҳқиқоти ва монографияҳои ходимони илму фарҳанг, санъатшиносон, адабиётшиносон, фолклоршиносон, эҷодиёти мардуми, таҳқиқот оид ба эҷодиёти классикони адабиёт ва фарҳанги тоҷик, устодони санъат, адибон, ҳунармандони гузашта ва имрӯза, таҳлили маводи амали-таҷрибави иттилооти таҷрибави ва дигар сарчашмаҳои илмию иттилоти, ҳамчунин равандҳои умумиҷаҳони ва ватании фарҳанг, дастовардҳои фанни ва технологи дар соҳаҳои фаъолияти иҷтимои -фарҳанги, иртиботот ва иттилоот, махсусиятҳои тамаддуни башари дар поёни қарни ХХ - ибтидои қарни ХХI ва пешомадҳои соҳаҳои гуногуни фарҳанг, ки тавассути барнома ва лоиҳаҳои марбутаи рущди фарҳанг дар Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ шудаанд, мураттаб гардидааст.

Соли понздаҳум аст, ки Тоҷикистон дар шароити соҳибихтиёри ва истиқлолият моҳият, шакл ва мазмуни сохторҳои давлати, сиёси, иқтисоди ва иҷтимоии ҷомеаро ба шароитҳои нави муносибатҳои иқтисоди бозори мутобиқ месозад ва дар ҷомеаи ҷаҳони ҳамчун субъекти комилан баробарҳуқуқ мақоми худро ишғол кардааст.

Тоҷикистон баъди эъломи истиқлолият дар асоси ҳуқуқҳои байналмилали соҳибихтиёрии давлати ва сиёсии худро таъмин намуда, аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳони расман эътироф гардидааст. Давлати ҷавони тоҷикон кулли нерӯ ва имкониятҳои худро баҳри татбиқи ислоҳот ва навсозии сохторҳои ҳукумати, соҳаҳои ҳаёти иҷтимои, баҳри таъмини соҳибихтиёрии сиёси ва иқтисоди, демократисозии воқеи ва сохтмони ҷомеаи шаҳрванди равона мекунад. Дар ин муддат, ҳарчанд дар татбиқи нақшаҳои стратегии давлати оид ба азнавсозии иқтисоди, иҷтимои ва ба шароитҳои нави иқтисоди бозори мутобиқ сохтани сохторҳои давлати ва иҷтимои, маориф ва тандурусти корҳои зиёде ба анҷом расонида шуда бошад ҳам, мутаасифона ба соҳаи фарҳанг ва иттилоот камтар эътибор дода мешуд.

Бо вуҷуди ин солҳои охир вазъияти фарҳанги дар кишвар то андозае беҳтар гардидааст, ки ин пеш аз ҳама натиҷаи ислоҳоти соҳаи фарҳанг ва татбиқи барномаҳои мухталиф дар соҳаҳои гуногуни ҳаёт мебошад. Озодии воқеии демократи ва кафолатҳои ҳуқуқии дахлнопазири, меъёрҳои нави арзишҳо ва пешомадҳо дар шуури аҳли ҷомёа тағйироти ҷиддиро ба амал оварда, ҷаҳонбини, ақидаҳо, тасаввурот, ғояҳо ва муносибатҳои гуногунро ташкил додаанд, тафаккур ва дарки ҷомеаро дигаргун сохтанд. Тадриҷан, раҳои аз буҳрони иқтисоди, устуворгардии ҳаёти иҷтимои-сиёси ва ҳамкории васеи ҷумҳури бо кишварҳои хориҷи сабаби густариши дигаргунсозиҳо дар ҳаёти иҷтимои, аз ҷумла дар соҳаи фарҳанг низ гардиданд. Ҳамаи ин барои рушди фарҳанги муосири Тоҷикистон, беҳтар намудани фаъолияти иҷтимои-фарҳанги ва фароғатии аҳоли шароити мусоидро фароҳам меоварад.

Имрӯз дар кишвар 2485 муассисаи фарҳанги, аз ҷумла китобхонаҳои оммави, клубҳо, осорхонаҳо, боғҳои фарҳанги ва фароғати, театрҳои халқи, дастаҳои тарона ва рақс, театрҳои касби, Филармонияи давлати, Иттиҳодияи давлатии гурӯҳҳои эҷодию консерти, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии "Базморо", Маркази эҷодии "Илҳом", ансамбли давлатии "Лола", ансамбли тарона ва рақси "Сомониён", Сирки давлатии Тоҷикистон амал мекунанд.

I. Мақсад ва вазифаҳои Консепсия

Консепсияи рушди фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон инъикоси объективона, ҳамаҷониба, мақсадноки имкониятҳои воқеи ва нерӯи мавҷудаи ҷомеаи муосир, манфиатҳои иҷтимои - фарҳанги ва ниёзҳои кулли табақоти аҳоли, равобити мантиқии байниҳамдигарии назария ва амалия, таъсир ва вобастагии байниҳамдигарии равияҳо, намудҳо ва шаклҳои фаъолияти фарҳанги бо кулли соҳаҳои иҷтимои - иқтисодии замони муосир мебошад.

...

Утверждена

 постановлением Правительства

Республики Таджикистан

от 30 декабря 2005 года № 501

Утверждена

 постановлением Правительства

Республики Таджикистан

от 30 декабря 2005 года № 501

Концепция развития культуры Республики Таджикистан

Введение

Концепция развития культуры Республики Таджикистан охватывает основные и приоритетные направления развития культуры и социокультурной жизни.

Концепция развития культуры Республики Таджикистан разработана на основе Конституции Республики Таджикистан, действующих законов в области культуры, образования и международных правовых актов, признанных Республикой Таджикистан, а также научно-исследовательских трудов и монографий деятелей науки и культуры, искусствоведов, литературоведов, фольклористов, народного творчества, исследований о творчестве классикой таджикской литературы и культуры, великих и широко известных мастеров искусств, писателей, ремесленников прошлого и настоящего, анализа результатов практических, эмпирических и других источников научноинформационных данных, а также общемирового и отечественного культурного процессов, технических и технологических достижений в сферах социально - культурной деятельности, коммуникации и информации, особенностей человеческой цивилизации конца XX - начала XXI веков и прогнозах перспективы различных областей культуры, утвержденных в Республике Таджикистан посредством программ и проектов, связанных с развитием культуры в республике.

Вот уже пятнадцать лет, как Таджикистан в условиях суверенитета и независимости, приводя суть формы и содержание государственного устройства общества в соответствие с новыми условиями рыночной экономики занимает свое место в качестве равноправного субъекта в мировом сообществе.

После провозглашения независимости Таджикистан на основе международного права обеспечил свою государственно-политическую самостоятельность и получил официальное признание мировым сообществом. Молодое государство таджиков направило все свои усилия и потенциальные возможности на реализацию реформ и обновление государственных структур, социально-общественное переустройство страны, достижение политико-экономической самостоятельности, реальной демократизации и построение гражданского общества. Несмотря на то, что за этот период в деле реализации государственных стратегических задач по экономическому и социальному обновлению, приведению в соответствие с новыми условиями рыночной экономики государственно - социальных структур, образования и медицины были выполнены значительные работы, тем не менее сферам культуры и информации уделялось недостаточное внимание.

Однако не взирая на эти трудности за последние годы культурная ситуация в стране претерпевает заметное улучшение, которое прежде всего выражается в осуществляемых культурных реформах и реализации ряда программ в различных областях общественной жизни. Реальные демократические условия и правовые гарантии их неприкосновенности, новые ценностные критерии и ориентиры обусловив серьёзные изменения в общественном сознании, породили различные мировоззрения, взгляды, видения и отношения, мышление и мировосприятие общества. Постепенный выход из экономического кризиса, укрепление и стабилизация социально-политической жизни и широкое сотрудничество республики с зарубежными странами стали причиной ускорения темпов преобразований в социальной жизни, в том числе и в сфере культуры. Все это создает благоприятные условия для развития современной таджикской культуры, улучшения социально-культурной и досуговой деятельности населения.

В настоящее время в стране действуют 2485 культурных учреждений, куда входят массовые библиотеки, клубы, музеи, парки культуры и отдыха, народные театры, ансамбли песни и танца, профессиональные театры, Государственная филармония. Государственное объединение творческо -концертных групп, Государственное творческо-гастрольное учреждение "Базморо". Творческий центр "Илхом". Государственный ансамбль "Лола", ансамбль песни и танца "Сомониён", Таджикский государственный цирк.

I. Цели и задачи Концепции

Концепция развития культуры Республики Таджикистан представляет собой объективное, всестороннее и целенаправленное отражение реальных возможностей, имеющегося потенциала современного общества, социально-культурных интересов и потребностей всех слоев населения, логических взаимосвязей теории и практики, взаимодействия и взаимозависимости направлений, видов и форм культурной деятельности со всеми социально-экономическими сферами современности.

...