Бо қарори Ҳукумати

Ҷумҳурии Тоҷикистон

аз 1 июли соли 2011, № 330

тасдиқ шудааст

Барномаи рушди тибби оилавӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2011-2015

Рӯйхати ихтисорот

Пешгуфтор

Яке аз афзалияти асосии ислоҳоти соҳаи тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки аз Стратегияи миллии солимии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2010-2020 бармеояд ин рушди сифатноки кӯмаки аввалияи тиббию санитарӣ мебошад, ки ба тибби оилавӣ асос меёбад.

Аз нигоҳи Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ КАТС яке аз воситаҳои пешбаранда ва асосӣ ҷиҳати расидан ба стратегияи солимии омма мебошад. Зеро КАТС вазифаи асосии тандурустиро иҷро намуда, занҷираи марказии онро ташкил медиҳад ва ҷузъи ҷудонашавандаи ҳамаи равандҳои инкишофи иқтисодию иҷтимоии ҷомеа маҳсуб меёбад. Аз ҳолати КАТС самарабахшӣ ва сифати фаъолияти тамоми соҳаи тандурустӣ, нигаҳдории иқтидори меҳнатии давлат, инчунин проблемаҳои иҷтимоӣ дар сатҳи оила ва гурӯҳҳои аз ҷиҳати иқтисодӣ ҳифзнагардида: занон, кӯдакон, маъюбон ва пиронсолон вобаста аст.

Дар натиҷаи дигаргуниҳои иқтисодӣ ва иҷтимоие, ки дар мамлакат шуда истодаанд, системаи амбулаторию дармонгоҳии соҳаи тандурустӣ имконияти расонидани кӯмаки дастрас ва тахассусии тиббиро ба аҳолӣ дар сатҳи баланд надорад, ки дар ин сатҳ муоина ва табобати 80 фоизи аҳолӣ оғоз ёфта, ба анҷом мерасад.

Дар марҳилаи то беморхонагӣ табиби минтақавӣ танзимгари фаъолияти табобатӣ - профилактикӣ набуда, назорати доимиро аз болои бемору аъзои оилаи ӯ бурда наметавонад ва қариб, ки ба ҳаҷм ва сифати ёрии расондаи худ ҷавобгар нест.

Ҳамоҳангӣ ҳангоми муоинаи бемор аз рӯи нишонаҳои синну солӣ ва ҷинсӣ дар вақти бемориҳои музмин душвор гаштааст: робитаи байни табибони кӯдакон - табибони калонсолон-духтури бемориҳои даруни (терапевтҳо)духтури бемориҳои занона (акушер-гинекологҳо) на ҳама вақт мувофиқи мақсад аст.

Бо ислоҳоти соҳаи тандурустӣ талаботи ногузири гузариш ба системаи камхарҷӣ ташкили ёрии амбулаторию дармонгоҳӣ, таҷдиди он ба таври фардию оилавӣ ба миён омадааст. Фармоиши иҷтимоӣ ҷиҳати воридсозии таҷрибаи умумитиббӣ - системаи табобатию профилактикии аҳолӣ, дар асоси принсипҳои тибби оилавӣ, ки асоси онро табиб ва ҳамшираи тибби оилавӣ ташкил медиҳад, ташаккул ёфт.

Воридсозии тибби оилавӣ дар деҳот, ки дастрасии ёрии тиббии тахассусӣ нисбат ба шаҳр пасттар аст, махсусан муҳим аст. Чи тавре, ки таҷрибаи аз ноҳияҳои пилотии Варзоб, Данғара, Турсунзода, Шаҳринав ва дигар ноҳияҳо бадастомада нишон медиҳад, гузариш ба ташкили кӯмаки аввалияи тиббӣ бо принсипҳои табиби оилавӣ, хизматрасонии босифат, дастрасӣ ва кӯмаки тиббии камхарҷ, истифодаи самараноки захираҳо ва дигаргунсозии муносибат ба пешгирии бемориҳо ва беҳдошти саломатӣ оварда мерасонад. Рушди КАТС дар асоси воридсозии тибби оилавӣ дар солҳои наздик имкон медиҳад: беморшавӣ бо корношоямии муваққатӣ бо ҳисоби рӯзҳо, маъюбшавии аввалини меҳнаткашон, муроҷиат ба стансияи ёрии таъҷилӣ кам гардад; паст намудани сатҳ ва мӯҳлати бистаришавӣ; паст намудани сатҳи фавти перинаталӣ ва навзодӣ. Тахмин меравад, ки самарабахшии иқтисодӣ дар минтақаҳои ҷудогона дар мавриди ташкили амбулаторияҳо ва утоқҳои табиби оилавӣ ба камхарҷ шудан ҳангоми муроҷиат ба мутахассисони соҳаи маҳдуд, пардохти музди даъвати ёрии таъҷилӣ, табобати беморхонагӣ, инчунин суғуртаи давлатии иҷтимоӣ барои пардохти музд ҳангоми корношоямии муваққатӣ мусоидат менамояд.